Gaukhei turisthytte: Skilnad mellom versjonar
s korrigering navn |
s Presisert en kategori |
||
| (11 mellomliggjande versjonar av 3 brukarar er ikkje viste) | |||
| Line 1: | Line 1: | ||
[[Fil:Gaukhei og Normannsbu.jpg|thumb|Den opphavelege hytta til venstre{{byline|[[Reidar Tveito]]}}]] [[Fil:Gaukhei.jpg|thumb|Gamlehytta med tilbygg sett frå Normansbu{{byline|Reidar Tveito}}]] | [[Fil:Gaukhei og Normannsbu.jpg|thumb|Den opphavelege hytta til venstre{{byline|[[Reidar Tveito]]}}]] [[Fil:Gaukhei.jpg|thumb|Gamlehytta med tilbygg sett frå Normansbu{{byline|Reidar Tveito}}]] | ||
'''Gaukhei''' turisthytte vart sett opp i 1898, | [[Fil:Gaukhei, peisestue.jpg|thumb|Maten gjerast klar{{byline|Reidar Tveito}}]] | ||
'''Gaukhei''' turisthytte vart sett opp i 1898, av [[Tarald Hallvardson Rysstad]]. Hytta har sidan fått ymse tilbygg, og ei større sikringshytte like ved, Normannsbu. Hytta ligg midt i [[Bygland kommune]] sin del av [[Setesdal Vesthei - Ryfylkeheiane Landskapsvernområde]]. | |||
==Utvikling og bruk== | |||
Det var så få som fann vegen hit dei fyrste åra, at ein såg på satsinga som eit feilgrep. Val av stad for hytte må sjåast i samband med den tids planar om veg mellom Sirdal og [[Setesdal]]. Denne vegen kom som kjent lengre nord mange år seinare. Men då [[Ljosland fjellstove|Ljoslandshytta]] kom i bruk etter 1937, auka trafikken med turfolk monaleg. | |||
Vanleg reiserute var frå [[Granheim | Vanleg reiserute var frå [[Granheim Hotel]] sør for [[Langeid]]. Turen opp kleiva var slitsam, og ein bruka 10 timar inn til Gaukhei. Tidleg fekk ein til overnatting undervegs på [[Hægstøyl]], seinare bytt ut med [[Tjønndalen]] i 1929, og [[Stakkedalshytta]] frå 1949. I frå 2007 vart det igjen Tjønndalen som vart til overnattingsstad. | ||
Gaukhei er sentral i denne urørde villmarka vest i Bygland kommune, og nå kan ein koma hit frå Ljosland i sør, i vest frå [[Kvinen]] og [[Josephsbu]], i nord frå [[Øyuvsbu]] og [[Håhellerhytta]] ikkje så langt frå [[Suleskarvegen]], og i aust frå Langeid via Tjønndalen. | Gaukhei er sentral i denne urørde villmarka vest i Bygland kommune, og nå kan ein koma hit frå Ljosland i sør, i vest frå [[Kvinen]] og [[Josephsbu]], i nord frå [[Øyuvsbu]] og [[Håhellerhytta]] ikkje så langt frå [[Suleskarvegen]], og i aust frå Langeid via Tjønndalen. | ||
Gaukhei turisthytte har vertskap om sommaren, og då får ein ferdiglaga mat morgon og kveld, endåtil med vin til maten. Fersk fisk står også på menyen, fiska i Gaukheivatnet. I tida når ikkje Gaukhei har vertskap, vert den gamle hovudhytta avlåst og ein nyttar sjølvbetening i Normannsbu like ved. Her er det 16 sengeplassar, mot 41 senger når alt er i bruk om sommaren, og i påska. | Gaukhei turisthytte har vertskap om sommaren, og då får ein ferdiglaga mat morgon og kveld, endåtil med vin til maten. Fersk fisk står også på menyen, fiska i [[Gaukheivatnet]]. I tida når ikkje Gaukhei har vertskap, vert den gamle hovudhytta avlåst og ein nyttar sjølvbetening i Normannsbu like ved. Her er det 16 sengeplassar, mot 41 senger når alt er i bruk om sommaren, og i påska. | ||
== | ==Dikt== | ||
*[[Olav Grendstad]] skreiv dette diktet om hytta i juli 2015: | |||
<poem> | |||
åt Gaukhei lyt eg fara no | |||
når helgedagen gryr | |||
til fjellets eim og klåre vind | |||
frå byens fjas og styr | |||
for her skal ingen bilar gå | |||
og ingen asfalt heller | |||
og ingen sullik grave seg | |||
ein tom parkeringskjeller | |||
her skal eg site tanketom | |||
og sanseleg på trappa | |||
her skal eg vere hyttevakt | |||
ein onkel og ein pappa | |||
</poem> | |||
==Kjelder== | |||
*Harald Flå: ''[[Vandringer i Setesdal Vesthei]]'' 2008, ISBN 978-82-91-49544-6, side 26. | *Harald Flå: ''[[Vandringer i Setesdal Vesthei]]'' 2008, ISBN 978-82-91-49544-6, side 26. | ||
==Fleire bilete frå Gaukheiområdet== | ==Fleire bilete frå Gaukheiområdet== | ||
<gallery> | <gallery mode="packed"> | ||
Fil:Jokleivbrua.jpg|Frå turvegen mellom Tjønndalen og Gaukhei{{byline|Reidar Tveito}} | Fil:Jokleivbrua.jpg|Frå turvegen mellom Tjønndalen og Gaukhei{{byline|Reidar Tveito}} | ||
Fil:Langvasskilen.jpg|Langvasskilen, Gaukheidalen mot høgre{{byline|Reidar Tveito}} | Fil:Langvasskilen.jpg|Langvasskilen, Gaukheidalen mot høgre{{byline|Reidar Tveito}} | ||
Fil:Gaukheiområdet.jpg|Gaukheidalen | Fil:Gaukheiområdet.jpg|Gaukheidalen. </br>[[Gaukheivatnet]] til venstre og hytta i det fjerne{{byline|Reidar Tveito}} | ||
Fil:Gaukhei, stikryss.jpg|Mange stier fører til og frå{{byline|Reidar Tveito}} | Fil:Gaukhei, stikryss.jpg|Mange stier fører til og frå{{byline|Reidar Tveito}} | ||
</gallery> | </gallery> | ||
[[Kategori:Bygland]] | ==Kart== | ||
{{kart|58.9165056,7.3058862}} | |||
[[Kategori:Bygninger i Bygland]] | |||
[[Kategori:Turisthytter]] | [[Kategori:Turisthytter]] | ||
Siste versjonen frå 21. mai 2025 kl. 05:16
Gaukhei turisthytte vart sett opp i 1898, av Tarald Hallvardson Rysstad. Hytta har sidan fått ymse tilbygg, og ei større sikringshytte like ved, Normannsbu. Hytta ligg midt i Bygland kommune sin del av Setesdal Vesthei - Ryfylkeheiane Landskapsvernområde.
Utvikling og bruk
Det var så få som fann vegen hit dei fyrste åra, at ein såg på satsinga som eit feilgrep. Val av stad for hytte må sjåast i samband med den tids planar om veg mellom Sirdal og Setesdal. Denne vegen kom som kjent lengre nord mange år seinare. Men då Ljoslandshytta kom i bruk etter 1937, auka trafikken med turfolk monaleg.
Vanleg reiserute var frå Granheim Hotel sør for Langeid. Turen opp kleiva var slitsam, og ein bruka 10 timar inn til Gaukhei. Tidleg fekk ein til overnatting undervegs på Hægstøyl, seinare bytt ut med Tjønndalen i 1929, og Stakkedalshytta frå 1949. I frå 2007 vart det igjen Tjønndalen som vart til overnattingsstad.
Gaukhei er sentral i denne urørde villmarka vest i Bygland kommune, og nå kan ein koma hit frå Ljosland i sør, i vest frå Kvinen og Josephsbu, i nord frå Øyuvsbu og Håhellerhytta ikkje så langt frå Suleskarvegen, og i aust frå Langeid via Tjønndalen.
Gaukhei turisthytte har vertskap om sommaren, og då får ein ferdiglaga mat morgon og kveld, endåtil med vin til maten. Fersk fisk står også på menyen, fiska i Gaukheivatnet. I tida når ikkje Gaukhei har vertskap, vert den gamle hovudhytta avlåst og ein nyttar sjølvbetening i Normannsbu like ved. Her er det 16 sengeplassar, mot 41 senger når alt er i bruk om sommaren, og i påska.
Dikt
- Olav Grendstad skreiv dette diktet om hytta i juli 2015:
åt Gaukhei lyt eg fara no
når helgedagen gryr
til fjellets eim og klåre vind
frå byens fjas og styr
for her skal ingen bilar gå
og ingen asfalt heller
og ingen sullik grave seg
ein tom parkeringskjeller
her skal eg site tanketom
og sanseleg på trappa
her skal eg vere hyttevakt
ein onkel og ein pappa
Kjelder
- Harald Flå: Vandringer i Setesdal Vesthei 2008, ISBN 978-82-91-49544-6, side 26.
Fleire bilete frå Gaukheiområdet
-
Frå turvegen mellom Tjønndalen og GaukheiFoto: Reidar Tveito -
Langvasskilen, Gaukheidalen mot høgreFoto: Reidar Tveito -
-
Mange stier fører til og fråFoto: Reidar Tveito
