Setr: Skilnad mellom versjonar

Versjonen frå 23. februar 2019 kl. 14:18

Setr eller Setrum skal opphaveleg ha vore ein gard i Valle. Nøyaktig kor han låg er ukjend, men det skal sikkert ha vore nordanfor Besteland.^[1]. Folketradisjonen langt tilbake i tid skal ha vore at Setr låg der garden Løyland no er.^[2] ^[3] Ein annan teori er at høvdingætta i Setrum budde der garden Rike seinere kom; gardsnavnet tyder «herredømet, riket».^[4] I Jol i Setesdal 1973 har Hallvard Løyland sett fram ein teori om at ordet «setr» stammar fra det gamle ordet «sete». Med setr, ein sete, meinte dei i gamle dagar ei flate litt høgt oppe. Ut frå ulike forhold meiner difor også Løyland at dei første som slo seg ned i Valle-bygda trulig bygde heimen sin på seten der Rike i dag ligg. Denne heimen - heimen til storbonden - fekk då namnet Setr på gamalnorsk. Juel Lund syner (1944) til at namnet Sæstad, fra det gammelnorske Sætrstadir, er i bruk i Tveitebø i Valle. Den gjeve garden må difor ha vore der.^[5]

Seinare, i mellomalderen (Magnus Lagabøtes Landslov fra 1270-årene), var Sæthre (eller Sættre) namnet på området som svarte til Valle prestegjeld, inkludert Bykle sokn. Området nedanfor, Bygland og Evje prestegjeld, blei kalla Otrudal eller Otradale, etter elva Otra.^[6] Gardsnamnet frå Valle gekk såleis gradvis over til å bli nemninga på dalføret Setesdal.

I dag er garden for lengst borte. Men ein gard som har gjeve namnet sitt til ein dal, kan ikkje ha vore nokon liten gard. Namnet Setr har kome i bruk igjen, mellom anna i den nye Setr Festivalen i Bygland.

Referansar

↑ Leonhard Jansen og Alfred Ryningen, Valle kommune VII, Kultursoge 1, utgjeve av Valle kommune, 1994, side 44
↑ Byglands soge, utgeve av bygdesogenemda i Bygland, 1939, side 11
↑ Alfred Ryningen, Valle kommune VI Gards- og ættesoge Valle, utgjeve av Valle kommune, 1987, side 70-71
↑ Setesdalen, side 47
↑ Torjus Åkre m.fl., Bygdesogeskrifter frå Valle og Hylestad, utgjeve av Valle bygdesogenemnd, 1983, side 362
↑ Leonhard Jansen og Alfred Ryningen, Valle kommune VII, Kultursoge 1, utgjeve av Valle kommune, 1994, side 71

[1] Leonhard Jansen og Alfred Ryningen, Valle kommune VII, Kultursoge 1, utgjeve av Valle kommune, 1994, side 44

[2] Byglands soge, utgeve av bygdesogenemda i Bygland, 1939, side 11

[3] Alfred Ryningen, Valle kommune VI Gards- og ættesoge Valle, utgjeve av Valle kommune, 1987, side 70-71

[4] Setesdalen, side 47

[5] Torjus Åkre m.fl., Bygdesogeskrifter frå Valle og Hylestad, utgjeve av Valle bygdesogenemnd, 1983, side 362

[6] Leonhard Jansen og Alfred Ryningen, Valle kommune VII, Kultursoge 1, utgjeve av Valle kommune, 1994, side 71

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

@@ Line 4: / Line 4: @@
 Seinare, i mellomalderen (Magnus Lagabøtes Landslov fra 1270-årene), var ''Sæthre'' (eller ''Sættre'') namnet på området som svarte til Valle prestegjeld, inkludert [[Bykle]] sokn. Området nedanfor, [[Bygland]] og [[Evje]] prestegjeld, blei kalla ''Otrudal'' eller ''Otradale'', etter elva [[Otra]].<ref>[[Leonhard Jansen]] og [[Alfred Ryningen]], ''[[Valle kommune VII, Kultursoge 1]]'', utgjeve av Valle kommune, 1994, side 71</ref> Gardsnamnet frå Valle gekk såleis gradvis over til å bli nemninga på dalføret [[Setesdal]].
-I dag er både garden og namnet for lengst borte. Men ein gard som har gjeve namnet sitt til ein dal, kan ikkje ha vore nokon liten gard.
+I dag er garden for lengst borte. Men ein gard som har gjeve namnet sitt til ein dal, kan ikkje ha vore nokon liten gard. Namnet ''Setr'' har kome i bruk igjen, mellom anna i den nye [[Setr Festivalen]] i [[Bygland]].
 == Referansar ==