Juvassdammen: Skilnad mellom versjonar
Utvidet artikkelen med litt mer stoff hentet fra boka til Inger Juvastøl |
s Bilde |
||
| (11 mellomversjonar av den same brukaren er ikkje viste) | |||
| Line 1: | Line 1: | ||
[[Fil:Juvassdammen Åseral 290616.jpg|miniatyr|høyre|Juvassdammen juni 2016. {{Byline|[[Geir Daasvatn]]}}]] | [[Fil:Juvassdammen Åseral 290616 (2).jpg|miniatyr|høyre|Juvassdammen juni 2016. {{Byline|[[Geir Daasvatn]]}}]] | ||
[[Fil: | [[Fil:Juvassdammen Åseral 210526.jpg|miniatyr|høyre|Den mindre spektakulære, men lengre dam nr. 2 i sørenden av Juvatn [[21. mai 2026]]. {{Byline|Geir Daasvatn}} ]] | ||
[[Fil:Juvassdammen dam 2 Åseral 210526.jpg|mini|høgre|Dammen mot vest 21. mai 2026. Ein ser litt av oppgraderinga frå 2024–2025. {{Byline|Geir Daasvatn}}]] | |||
'''Juvassdammen''' er ein 46 meter høg betongkvelvdam i sørenden av [[Juvatn]] i [[Logna|Lognavassdraget]] i [[Åseral]]. Eigentleg er det to dammar her, den høge Juvassdammen og ein lågare, men lengre platedam i betong rett vest for hovuddammen. Dei to dammane demmer opp Juvatn til magasin for [[Logna kraftverk]] ved [[Lognavatn]]. Magasinet kan romme heile 142 millionar kubikkmeter vatn. | '''Juvassdammen''' er ein 46 meter høg betongkvelvdam i sørenden av [[Juvatn]] i [[Logna|Lognavassdraget]] i [[Åseral]]. Eigentleg er det to dammar her, den høge Juvassdammen og ein lågare, men lengre platedam i betong rett vest for hovuddammen. Dei to dammane demmer opp Juvatn til magasin for [[Logna kraftverk]] ved [[Lognavatn]]. Magasinet kan romme heile 142 millionar kubikkmeter vatn. | ||
Juvassdammen er ein turistattraksjon i Åseral. Ein kan kome dit ved å følge [[Fylkesveg 351|Fv-351]] mot [[Bortelid]] til [[Åknes]], deretter [[Austegardvegen]] mot Austegard og [[Espelid]], og til slutt | Juvassdammen er ein turistattraksjon i Åseral. Ein kan kome dit ved å følge [[Fylkesveg 351|Fv-351]] mot [[Bortelid]] til [[Åknes]], deretter [[Austegardvegen]] mot Austegard og [[Espelid]], og til slutt [[Juvassvegen]] inn til dammen. | ||
== Oppgradering == | |||
I 2024–2025 blei det utført ei større oppgradering av damanlegget for å oppfylle damsikkerheitsforskrifta. Prosjektet hadde ei ramme på rundt 150 millionar kroner. | |||
== Historie == | == Historie == | ||
Løyve til å bygge ut Lognavassdraget blei gitt ved kronprinsregenten sin resolusjon dagsett [[9. desember 1955]]. Ein av hovudgrunnane til oppdemminga var å skaffe vatn vinterstid til det nybygde [[Håverstad kraftverk]] lenger nede i [[Mandalselva]]. Den bakomliggjande grunnen skal ha vore å skaffe meir straum til den kraftkrevjande industrien i Kristiansand, mellom anna Fiskaa Verk. | Løyve til å bygge ut Lognavassdraget blei gitt ved kronprinsregenten sin resolusjon dagsett [[9. desember 1955]]. Ein av hovudgrunnane til oppdemminga var å skaffe vatn vinterstid til det nybygde [[Håverstad kraftverk]] lenger nede i [[Mandalselva]]. Den bakomliggjande grunnen skal ha vore å skaffe meir straum til den kraftkrevjande industrien i Kristiansand, mellom anna Fiskaa Verk. | ||
Ein starta opp med å bygge veg og bruer frå Austegard til Juvatn i 1955. Bygginga av sjølve dammen starta i 1956. Han stod ferdig i 1958. | Ein starta opp med å bygge veg og bruer frå Austegard til Juvatn i 1955. Bygginga av sjølve dammen starta i 1956. Han stod ferdig i 1958. På det tidspunktet skal han ha vore den høgaste dammen i sitt slag i Nord-Europa. Hovudentreprenør var firmaet Betongbygg frå Kristiansand. Kort tid etter at Juvassdammen var bygd, stod også [[Logna kraftverk]] ferdig. | ||
== Kjelder == | == Kjelder == | ||
*[https://www.visitnorway.no/listings/juvassdammen/16693/ Om Juvassdammen på visitnorway.no] | *[https://www.visitnorway.no/listings/juvassdammen/16693/ Om Juvassdammen på visitnorway.no] | ||
*[https://snl.no/Juvatn Om Juvatn i Store Norske Leksikon (nettutgåva)] | *[https://snl.no/Juvatn Om Juvatn i Store Norske Leksikon (nettutgåva)] | ||
*[[Inger Juvastøl]], ''[[Juvasstøl - Ein heiegard i Åseral]]'', utgjeve på eige forlag, 2015, side 21 og | *[[Inger Juvastøl]], ''[[Juvasstøl - Ein heiegard i Åseral]]'', utgjeve på eige forlag, 2015, side 21 og 25–26 | ||
*[https://www.aenergi.no/no/pressemelding/18142947 Pressemelding frå Å Energi om oppgradering av Juvassdammen] | |||
== Kart == | == Kart == | ||
{{#display_map: 58.802589782401554,7.55035400390625~Juvassdammen Åseral}} | {{#display_map: 58.802589782401554,7.55035400390625~Juvassdammen Åseral}} | ||
[[Kategori:Åseral]] | [[Kategori:Næringsliv i Åseral]] | ||
[[Kategori:Kraftverk]] | |||
[[Kategori:Dammer]] | |||
[[Kategori:Turistattraksjoner i Åseral]] | |||
Siste versjonen frå 22. mai 2026 kl. 03:54
.jpg)
Juvassdammen er ein 46 meter høg betongkvelvdam i sørenden av Juvatn i Lognavassdraget i Åseral. Eigentleg er det to dammar her, den høge Juvassdammen og ein lågare, men lengre platedam i betong rett vest for hovuddammen. Dei to dammane demmer opp Juvatn til magasin for Logna kraftverk ved Lognavatn. Magasinet kan romme heile 142 millionar kubikkmeter vatn.
Juvassdammen er ein turistattraksjon i Åseral. Ein kan kome dit ved å følge Fv-351 mot Bortelid til Åknes, deretter Austegardvegen mot Austegard og Espelid, og til slutt Juvassvegen inn til dammen.
Oppgradering
I 2024–2025 blei det utført ei større oppgradering av damanlegget for å oppfylle damsikkerheitsforskrifta. Prosjektet hadde ei ramme på rundt 150 millionar kroner.
Historie
Løyve til å bygge ut Lognavassdraget blei gitt ved kronprinsregenten sin resolusjon dagsett 9. desember 1955. Ein av hovudgrunnane til oppdemminga var å skaffe vatn vinterstid til det nybygde Håverstad kraftverk lenger nede i Mandalselva. Den bakomliggjande grunnen skal ha vore å skaffe meir straum til den kraftkrevjande industrien i Kristiansand, mellom anna Fiskaa Verk.
Ein starta opp med å bygge veg og bruer frå Austegard til Juvatn i 1955. Bygginga av sjølve dammen starta i 1956. Han stod ferdig i 1958. På det tidspunktet skal han ha vore den høgaste dammen i sitt slag i Nord-Europa. Hovudentreprenør var firmaet Betongbygg frå Kristiansand. Kort tid etter at Juvassdammen var bygd, stod også Logna kraftverk ferdig.
Kjelder
- Om Juvassdammen på visitnorway.no
- Om Juvatn i Store Norske Leksikon (nettutgåva)
- Inger Juvastøl, Juvasstøl - Ein heiegard i Åseral, utgjeve på eige forlag, 2015, side 21 og 25–26
- Pressemelding frå Å Energi om oppgradering av Juvassdammen