Juvassdammen: Skilnad mellom versjonar

Siste versjonen frå 22. mai 2026 kl. 03:54

Juvassdammen er ein 46 meter høg betongkvelvdam i sørenden av Juvatn i Lognavassdraget i Åseral. Eigentleg er det to dammar her, den høge Juvassdammen og ein lågare, men lengre platedam i betong rett vest for hovuddammen. Dei to dammane demmer opp Juvatn til magasin for Logna kraftverk ved Lognavatn. Magasinet kan romme heile 142 millionar kubikkmeter vatn.

Juvassdammen er ein turistattraksjon i Åseral. Ein kan kome dit ved å følge Fv-351 mot Bortelid til Åknes, deretter Austegardvegen mot Austegard og Espelid, og til slutt Juvassvegen inn til dammen.

Oppgradering

I 2024–2025 blei det utført ei større oppgradering av damanlegget for å oppfylle damsikkerheitsforskrifta. Prosjektet hadde ei ramme på rundt 150 millionar kroner.

Historie

Løyve til å bygge ut Lognavassdraget blei gitt ved kronprinsregenten sin resolusjon dagsett 9. desember 1955. Ein av hovudgrunnane til oppdemminga var å skaffe vatn vinterstid til det nybygde Håverstad kraftverk lenger nede i Mandalselva. Den bakomliggjande grunnen skal ha vore å skaffe meir straum til den kraftkrevjande industrien i Kristiansand, mellom anna Fiskaa Verk.

Ein starta opp med å bygge veg og bruer frå Austegard til Juvatn i 1955. Bygginga av sjølve dammen starta i 1956. Han stod ferdig i 1958. På det tidspunktet skal han ha vore den høgaste dammen i sitt slag i Nord-Europa. Hovudentreprenør var firmaet Betongbygg frå Kristiansand. Kort tid etter at Juvassdammen var bygd, stod også Logna kraftverk ferdig.

Kjelder

Om Juvassdammen på visitnorway.no
Om Juvatn i Store Norske Leksikon (nettutgåva)
Inger Juvastøl, Juvasstøl - Ein heiegard i Åseral, utgjeve på eige forlag, 2015, side 21 og 25–26
Pressemelding frå Å Energi om oppgradering av Juvassdammen

Kart

Laster kart ...

@@ Line 1: / Line 1: @@
-[[Fil:Juvassdammen Åseral 290616.jpg|miniatyr|høyre|Juvassdammen juni 2016. {{Byline|[[Geir Daasvatn]]}}]]
+[[Fil:Juvassdammen Åseral 290616 (2).jpg|miniatyr|høyre|Juvassdammen juni 2016. {{Byline|[[Geir Daasvatn]]}}]]
-[[Fil:Juvassdam nr. 2 Åseral 290616.jpg|miniatyr|høyre|Den mindre spektakulære, men lengre dam nr. 2 i sørenden av Juvatn. {{Byline|Geir Daasvatn}}  ]]
+[[Fil:Juvassdammen Åseral 210526.jpg|miniatyr|høyre|Den mindre spektakulære, men lengre dam nr. 2 i sørenden av Juvatn [[21. mai 2026]]. {{Byline|Geir Daasvatn}}  ]]
-'''Juvassdammen''' er ein 48 meter høg betongkvelvdam i sørenden av [[Juvatn]] i [[Logna|Lognavassdraget]] i [[Åseral]]. Han demmer opp Juvatn til magasin for [[Logna kraftverk]] ved [[Lognavatn]]. Magasinet kan romme heile 142 millionar kubikkmeter vatn.
+[[Fil:Juvassdammen dam 2 Åseral 210526.jpg|mini|høgre|Dammen mot vest 21. mai 2026. Ein ser litt av oppgraderinga frå 2024–2025. {{Byline|Geir Daasvatn}}]]
+'''Juvassdammen''' er ein 46 meter høg betongkvelvdam i sørenden av [[Juvatn]] i [[Logna|Lognavassdraget]] i [[Åseral]]. Eigentleg er det to dammar her, den høge Juvassdammen og ein lågare, men lengre platedam i betong rett vest for hovuddammen. Dei to dammane demmer opp Juvatn til magasin for [[Logna kraftverk]] ved [[Lognavatn]]. Magasinet kan romme heile 142 millionar kubikkmeter vatn.
-Dammen vart bygd rundt 1958. Eigentleg er det to dammar i sørenden av Juvatn, den høge Juvassdammen og ein lågare, men lengre platedam i betong rett vest for hovuddammen.
+Juvassdammen er ein turistattraksjon i Åseral. Ein kan kome dit ved å følge [[Fylkesveg 351|Fv-351]] mot [[Bortelid]] til [[Åknes]], deretter [[Austegardvegen]] mot Austegard og [[Espelid]], og til slutt [[Juvassvegen]] inn til dammen.
-Juvassdammen er ein turistattraksjon i Åseral. Ein kan kome dit ved å følge [[Fylkesveg 351|Fv-351]] mot [[Bortelid]] til [[Åknes]], deretter [[Austegardvegen]] mot Austegard og [[Espelid]], og til slutt Juvannsvegen inn til dammen.
+== Oppgradering ==
+I 2024–2025 blei det utført ei større oppgradering av damanlegget for å oppfylle damsikkerheitsforskrifta. Prosjektet hadde ei ramme på rundt 150 millionar kroner.
+== Historie ==
+Løyve til å bygge ut Lognavassdraget blei gitt ved kronprinsregenten sin resolusjon dagsett [[9. desember 1955]]. Ein av hovudgrunnane til oppdemminga var å skaffe vatn vinterstid til det nybygde [[Håverstad kraftverk]] lenger nede i [[Mandalselva]]. Den bakomliggjande grunnen skal ha vore å skaffe meir straum til den kraftkrevjande industrien i Kristiansand, mellom anna Fiskaa Verk.
+Ein starta opp med å bygge veg og bruer frå Austegard til Juvatn i 1955. Bygginga av sjølve dammen starta i 1956. Han stod ferdig i 1958. På det tidspunktet skal han ha vore den høgaste dammen i sitt slag i Nord-Europa. Hovudentreprenør var firmaet Betongbygg frå Kristiansand. Kort tid etter at Juvassdammen var bygd, stod også [[Logna kraftverk]] ferdig.
 == Kjelder ==
 *[https://www.visitnorway.no/listings/juvassdammen/16693/ Om Juvassdammen på visitnorway.no]
 *[https://snl.no/Juvatn Om Juvatn i Store Norske Leksikon (nettutgåva)]
-*[[Inger Juvastøl]], ''[[Juvasstøl - Ein heiegard i Åseral]]'', utgjeve på eige forlag, 2015, side 5 m.fl.
+*[[Inger Juvastøl]], ''[[Juvasstøl - Ein heiegard i Åseral]]'', utgjeve på eige forlag, 2015, side 21 og 25–26
+*[https://www.aenergi.no/no/pressemelding/18142947 Pressemelding frå Å Energi om oppgradering av Juvassdammen]
 == Kart ==
 {{#display_map: 58.802589782401554,7.55035400390625~Juvassdammen Åseral}}
-[[Kategori:Åseral]]
+[[Kategori:Næringsliv i Åseral]]
+[[Kategori:Kraftverk]]
+[[Kategori:Dammer]]
+[[Kategori:Turistattraksjoner i Åseral]]