Kongevegen: Skilnad mellom versjonar
→Nærare om vegtraséen: traséen forbi Iveland kyrkje |
s Byttet bilde til bedre kvalitet og lavere oppløsnng |
||
| (4 mellomversjonar av den same brukaren er ikkje viste) | |||
| Line 1: | Line 1: | ||
[[Fil:Skreros Vegusdal gravfelt 261215.jpg|miniatyr|høyre|Garden Skreros i Vegusdal ligg i eit eldgamalt kulturlandskap. I framgrunnen av biletet ser ein nokre av dei 12 gravhaugane frå folkevandringstida som ligg på garden. Kongevegen gjekk forbi denne garden og vidare nordover på vestsida av Lølandsfjorden i Ogge. {{Byline|[[Geir Daasvatn]]}}]] | [[Fil:Skreros Vegusdal gravfelt 261215-2.jpg|miniatyr|høyre|Garden Skreros i Vegusdal ligg i eit eldgamalt kulturlandskap. I framgrunnen av biletet ser ein nokre av dei 12 gravhaugane frå folkevandringstida som ligg på garden. Kongevegen gjekk forbi denne garden og vidare nordover på vestsida av Lølandsfjorden i Ogge. {{Byline|[[Geir Daasvatn]]}}]] | ||
'''Kongevegen''', «Utskyldsvegen»<ref>[[Oddmund Mogstad]], ''Historisk oversyn over vegar i Råbyggjelag'', artikkel i [[Jol i Setesdal 2010]], side 7</ref>, er ein administrasjonsveg som skal ha gått frå Stavanger til Arendals-området på 800-talet e.Kr. I vårt distrikt skal vegen ha gått gjennom [[Iveland]] og vidare austover gjennom [[Vegusdal]]. | '''Kongevegen''', «Utskyldsvegen»<ref>[[Oddmund Mogstad]], ''Historisk oversyn over vegar i Råbyggjelag'', artikkel i [[Jol i Setesdal 2010]], side 7</ref>, er ein administrasjonsveg som skal ha gått frå Stavanger til Arendals-området på 800-talet e.Kr. I vårt distrikt skal vegen ha gått gjennom [[Iveland]] og vidare austover gjennom [[Vegusdal]]. | ||
| Line 8: | Line 8: | ||
Kile i [[:no:Hægeland|Hægeland]] var utskyldsgard ifølge Steinnes. Det ligg då nær å tru at vegen gjekk vidare nordover på [[Kilefjorden]] med båt. På austsida av [[Otra]] tok han truleg opp ein av Grosås-dalene, gjekk forbi garden [[Grosås]], over [[Kongevaet]] og vidare til garden [[Nateland]].<ref>[[Aslak Fjermedal (1891-1969)|Aslak Fjermedal]], ''[[Iveland II - Ålmenn kultursoge]]'', utgjeve av [[Iveland bygdesogenemnd]], 1962, side 118</ref> | Kile i [[:no:Hægeland|Hægeland]] var utskyldsgard ifølge Steinnes. Det ligg då nær å tru at vegen gjekk vidare nordover på [[Kilefjorden]] med båt. På austsida av [[Otra]] tok han truleg opp ein av Grosås-dalene, gjekk forbi garden [[Grosås]], over [[Kongevaet]] og vidare til garden [[Nateland]].<ref>[[Aslak Fjermedal (1891-1969)|Aslak Fjermedal]], ''[[Iveland II - Ålmenn kultursoge]]'', utgjeve av [[Iveland bygdesogenemnd]], 1962, side 118</ref> | ||
Når ein kom frå Nateland mot [[Birketveit]] og [[Iveland kyrkje]], gjekk vegen over [[Kyrkjemyra]]. Her kan ein finne dei første spora etter vegen om ein leiter godt. Litt nede i myra er det hellelegging og elles eit vegdekke av grus og småstein. Etter Kyrkjemyra forsvinn spora | Når ein kom frå Nateland mot [[Birketveit]] og [[Iveland kyrkje]], gjekk vegen over [[Kyrkjemyra]]. Her kan ein finne dei første spora etter vegen om ein leiter godt. Litt nede i myra er det hellelegging og elles eit vegdekke av grus og småstein. Etter Kyrkjemyra forsvinn spora, og ein finn dei ikkje igjen før ved [[Jobremyr]] ca 1 kilometer sør-aust for Iveland.<ref>''Iveland II - Kultursoge'', side 120</ref> | ||
== Referansar == | == Referansar == | ||
<references> | <references/> | ||
[[Kategori:Iveland]] | [[Kategori:Kulturminner i Iveland]] | ||
[[Kategori:Birkenes]] | [[Kategori:Kulturminner i Birkenes]] | ||
[[Kategori:Vegusdal]] | |||
Siste versjonen frå 29. april 2022 kl. 07:59
Kongevegen, «Utskyldsvegen»[1], er ein administrasjonsveg som skal ha gått frå Stavanger til Arendals-området på 800-talet e.Kr. I vårt distrikt skal vegen ha gått gjennom Iveland og vidare austover gjennom Vegusdal.
Bakgrunn
Riksantikvar Asgaut Steinnes meiner i avhandlinga Utskyld frå 1953[2] at det skal ha eksistert eit sør-vestnorsk rike rundt år 800 eller først på 800-talet. Gjennom dette riket skal det ha gått ein administrasjonsveg mellom utskyldsgardane (kongens gods).[3] Dei to lokalhistorikarane Aslak Fjermedal frå Iveland og Paul Setane frå Vegusdal gjekk opp og kartla vegen nærare i åra 1959-1968.[4]
Nærare om vegtraséen
Kile i Hægeland var utskyldsgard ifølge Steinnes. Det ligg då nær å tru at vegen gjekk vidare nordover på Kilefjorden med båt. På austsida av Otra tok han truleg opp ein av Grosås-dalene, gjekk forbi garden Grosås, over Kongevaet og vidare til garden Nateland.[5]
Når ein kom frå Nateland mot Birketveit og Iveland kyrkje, gjekk vegen over Kyrkjemyra. Her kan ein finne dei første spora etter vegen om ein leiter godt. Litt nede i myra er det hellelegging og elles eit vegdekke av grus og småstein. Etter Kyrkjemyra forsvinn spora, og ein finn dei ikkje igjen før ved Jobremyr ca 1 kilometer sør-aust for Iveland.[6]
Referansar
- ↑ Oddmund Mogstad, Historisk oversyn over vegar i Råbyggjelag, artikkel i Jol i Setesdal 2010, side 7
- ↑ Asgaut Steinnes, Utskyld, Historisk Tidsskrift, hefte 4, 1953
- ↑ Unni Setane Engesland og Helene Setane, Vegusdal - Kultursoge, utgjeve av Vegusdal bygdesogenemnd, 2002, side 164
- ↑ Vegusdal - Kultursoge, side 165
- ↑ Aslak Fjermedal, Iveland II - Ålmenn kultursoge, utgjeve av Iveland bygdesogenemnd, 1962, side 118
- ↑ Iveland II - Kultursoge, side 120