Heimigardsløa

Heimigardsløa 20. juli 2017.

Foto: Geir Daasvatn

Heimigardsløa er ei gamal løe, ein av dei eldste trebygningane i Setesdal, på bruket Heimigard Rysstad på Rysstad i Valle. Løa er bygd før 1350, altså før Svartedauden. Det kan ein vite ut frå korleis hjørna er hogne i hop på. Det er findalslaft, ein måte å lafte på som bare er kjend før 1350.

Løa er det einaste huset i sitt slag som ein kjenner frå mellomalderen. Ho er såleis truleg den eldste løa i landet. Ho er automatisk freda etter Kulturminneloven.

Restaurering

På 1950-talet var løa inkorporert (innebygd) i ein moderne uthusbygning. Eit godt tiår seinare, rundt 1970, tok ein ut mellomalderbygget, og restaurerte det. Det var Bjørgulv T. Rysstad med fleire som stod for arbeidet. Vinteren 2016/2017 blei løa restaurert på nytt. Bygningsmannen då var Hallvard Nomeland.

Sjå også

• Gamle trebygningar i Setesdal

Kjelder

• Olav Bø, Setesdal. Folk, kunst og tradisjon, Oslo 1980, side 117–118
• Johs. Bjørkeli, Dalen med museum på hver gård, artikkel i Fædrelandsvennen, God Helg, 7. oktober 2016
• Alfred Ryningen, Valle kommune I Gards- og ættesoge Hylestad, utgjeve av Valle kommune, 1986, side 277–291
• Anna Olavsdotter Rysstad og Ivar T. Dahl med opplysningar om restaurering på Facebook-sida «Setesdalsnytt» september 2017
• Kirsten Hellerdal, Byggeskikk i Setesdal, artikkel i Spor i Setesdalsjord, Bokbyen Forlag, 2014, side 142