Byklestigen

Slik såg den sørlige delen av Byklestigen ut i 1974, før restaureringa året etter

Foto: Reidar Tveito

Byklestigen var eit særdeles vanskelig og farlig parti på den gamle vegen mellom Valle og Bykle i Setesdal. I dag går riksvei 9 i tunnel på denne staden.

Fleire omleggingar av vegen

Byklestigen var ei bratt kleiv med rekkverk på begge sider. Vegen var så bratt at ein ikkje kunne ri og heller ikkje ha kløv på hesten utan at det var folk til å hjelpe. Om vinteren var det spesielt vanskeleg når det frå fjellet seig vatn som fraus til is. Ein kjenner til at det har vore heile 6 «generasjonar» med framkomstveg framom dette vanskelege partiet der det før 1770 var det mest uråd å koma forbi med hest. Det var fyrst etter 1879 at det vart mogeleg å fara med hest og vogn, og då etter ein veg nede langs elva.

Byklestigen vart vald til Bykle kommunes kulturminne i kulturminneåret 1997. Vegen er foreslått verna i Nasjonal verneplan for veger, bruer og vegrelaterte kulturminner.

Fleire restaureringar

I 1975 utførde Statens Vegvesen ei restaurering av av den delen av Byklestigen som hadde vore i bruk frå 1840-talet og fram til ein fekk køyreveg nede ved elva i 1879. Bileta i svart-kvitt er i frå 1975, og viser ein nyrestaurera Byklestig. Her hadde Aust Agder Vegvesen gjort eit grundig arbeid, og mellom anna bruka trenaglar i staden for spiker ved samanføying av tømmeret. Vegsjef Johannes B. Irgens var spesielt oppteken av å få restaurera Byklestigen, og det var Tor Trydal og Knut Bjørnarå frå Bykle som utførte arbeidet. Det skulle vera 71 trinn til toppen i sørenden i 1975.

Sidan 1975 har vegen lengst sør igjen vorte utbetra, men er ikkje lenger så synleg pga. vegetasjon i området. Den gamle bilvegen langs elva er nå avstengd for trafikk, og ein ennå eldre variant av Byklestigen er sett i stand her.

Bilete frå Byklestigen i 1975

Reidar Tveito tok svart-kvitt-bileta frå Byklestigen etter restaureringa i 1975.

• 
  Oversikt over den søndre delen av Byklestigen
• 
  Informasjonsskilt i 1975
• 
  Det er bratt å gå her
• 
  God utsikt frå toppen
• 
  Mot Bykil på nordsida

Bilete frå Byklestigen i 2013

• 
  Grei orientering fleire stadar langs turvegen
• 
  Løynd av bjørkeskogen t.v. for hytta, der går Byklestigen omlag slik han var frå rundt 1840 til 1879
• 
  Bratt for folk og fe å fara her, ikkje minst om vinteren
• 
  Utsyn sørover frå toppen
• 
  Ein eldre versjon av Byklestigen tek til frå gamle-riksvegen
• 
  Den eldre versjonen av Byklestigen ved gamle-riksvegen langs Otra

Kjelder

• Trygve Skuggedal: 71 trinn og du er på toppen. Artikkel i «Dagbladet Sørlandet», 2. august 1975, side 7.
• Bykle kommune/ProArk AS, som har fleire orienteringstavler i området, 2013.