Grautkupte

Løyesaum høyrer til ei grautkupte.

Foto: Siri Johannessen

Grautkupte er ei trøye i vadmål som vert brukt som jakke av både menn og kvinner. Plagget har vore i bruk iallfall frå kring 1870. Namnet har truleg opphav i at det blei sagt at ho var varm som ein graut. Etter tradisjonen kunne menn ha grautkupta både i og utanpå buksa. Før var det bare ein grøn lapp utan saum framme på grautkupta, jfr biletet på digitalt museum.

I dag er grautkupta eit stasplagg som vert brukt av begge kjønn og fritt frå setesdalsbunaden. Ho har enkelt broderi, som oftast antikk løyesaum på kragen og nederst på armane og ei eller fleire hekter. Ånund K. Homme fortel at det var mor hans, Gyro T. Homme, som begynte med å saume løyesaum på grautkupta.

Kurs

År om anna skipar ein kurs for å lære folk å sy grautkupte.

• På 1990-talet skipa Valle bygdekvinnelag til kurs med Agnes Smith som lærar, mellom anna på Helle grendehus.
• Bygland husflidslag skipa til kurs for åtte deltakarar over åtte kveldar frå slutten av januar 2011 på Bygland skule med Solveig Ose som lærar.

Kjelde

• Lag di eiga grautkupte Artikkel i Setesdølen nr. 1, 2011 side 3
• Grautkupta. Omtale i Rette klede i Setesdal side 158.

Eksterne lenker

• Omtale på digitalt museum
• Grautkupte hos Valle Mållags nettside Talemålet i Valle og Hylestad.