Grunnstokk (kvern): Skilnad mellom versjonar
Hopp til navigering
Hopp til søk
s Bilde |
s Rettet skrivefeil i bildetekst |
||
| Line 1: | Line 1: | ||
[[Fil:Gråmannshus 29-1 Homme kvernkall og grunnstokk 300425.jpg|mini|høgre|Under kvernhuset til Gråmannshus (gnr. 29, bnr. 1) i [[Hommsåne]] i [[Valle]]. Ein ser kvernkallen som er til grunnstokken, og t.h. lettestokken som kan heve og senke grunnstokken og med det kvernkallen. {{Byline|[[Geir Daasvatn]]}]] | [[Fil:Gråmannshus 29-1 Homme kvernkall og grunnstokk 300425.jpg|mini|høgre|Under kvernhuset til Gråmannshus (gnr. 29, bnr. 1) i [[Hommsåne]] i [[Valle]]. Ein ser kvernkallen som er til grunnstokken, og t.h. lettestokken som kan heve og senke grunnstokken og med det kvernkallen. {{Byline|[[Geir Daasvatn]]}}]] | ||
'''Grunnstokken''' er ein del av utstyret i ei vasskvern. | '''Grunnstokken''' er ein del av utstyret i ei vasskvern. | ||
Versjonen frå 4. januar 2026 kl. 14:25
Foto: Geir Daasvatn
Grunnstokken er ein del av utstyret i ei vasskvern.
Under kvernhuset er kvernkallen festa til grunnstokken. I den eine enden kviler grunnstokken på ein stein e.l. I den andre enden heng grunnstokken i lettestokken. Lettestokken går gjennom golvet i kvernhuset og opp til ei løfteinnretning, t.d. med trekilar. Den øvste kvernsteinen, oversteinen, kviler på seglet øvst på kvernkallen. Oversteinen kan såleis løftast eller senkast saman med kvernkallen ved å slå på kilane i lettestokken. Avstanden og trykket mellom kvernsteinane kan dermed regulerast. På det viset kan mylnaren styre at mjølet blir passe fint.
I Valle kallar ein grunnstokken for «grunnskji».
Kjelder
- Oddvar Moen, Hægeland møllehistorie 1918–2018, utgjeve av Hægeland sogelag, 2018, side 25–29
- Ordforklaring på Vallemal.no