Steingjerde - Endringshistorikk

Geir Daasvatn: Rettet tegnsetting

2026-05-25T10:43:18Z

Rettet tegnsetting

← Eldre versjon		Versjonen frå 25. mai 2026 kl. 12:43
Line 1:		Line 1:
	[[Fil:Systog Nørdre Rygnestad Valle støylsveg 01025 (2).jpg\|mini\|høgre\|Steingjerde på [[Rygnestad]] i [[Valle]] som markerer støylsvegen til [[Store Bjørnevatn\|Bjørnevatn]]. {{Byline\|[[Geir Daasvatn]] (2025)}}]]]]		[[Fil:Systog Nørdre Rygnestad Valle støylsveg 01025 (2).jpg\|mini\|høgre\|Steingjerde på [[Rygnestad]] i [[Valle]] som markerer støylsvegen til [[Store Bjørnevatn\|Bjørnevatn]]. {{Byline\|[[Geir Daasvatn]] (2025)}}]]
	'''Steingjerde''' var brukt i det gamle landbruket som skilje mellom eigedomar og mellom utmark og innmark. Frå tunet ut til utmarka, spesielt frå dei gamle fellestuna, var det gjerne mura ei fegate, ein geil, som leia dyra beint inn i utmarka.		'''Steingjerde''' var brukt i det gamle landbruket som skilje mellom eigedomar og mellom utmark og innmark. Frå tunet ut til utmarka, spesielt frå dei gamle fellestuna, var det gjerne mura ei fegate, ein geil, som leia dyra beint inn i utmarka.

Geir Daasvatn: Bilde

2026-05-25T10:42:19Z

Bilde

← Eldre versjon		Versjonen frå 25. mai 2026 kl. 12:42
Line 1:		Line 1:
			[[Fil:Systog Nørdre Rygnestad Valle støylsveg 01025 (2).jpg\|mini\|høgre\|Steingjerde på [[Rygnestad]] i [[Valle]] som markerer støylsvegen til [[Store Bjørnevatn\|Bjørnevatn]]. {{Byline\|[[Geir Daasvatn]] (2025)}}]]]]
	'''Steingjerde''' var brukt i det gamle landbruket som skilje mellom eigedomar og mellom utmark og innmark. Frå tunet ut til utmarka, spesielt frå dei gamle fellestuna, var det gjerne mura ei fegate, ein geil, som leia dyra beint inn i utmarka.		'''Steingjerde''' var brukt i det gamle landbruket som skilje mellom eigedomar og mellom utmark og innmark. Frå tunet ut til utmarka, spesielt frå dei gamle fellestuna, var det gjerne mura ei fegate, ein geil, som leia dyra beint inn i utmarka.

Geir Daasvatn på 25. mai 2026 kl. 10:31

2026-05-25T10:31:47Z

← Eldre versjon		Versjonen frå 25. mai 2026 kl. 12:31
Line 1:		Line 1:
	'''Steingjerde''' var brukt i det gamle landbruket som skilje mellom eigedomar og mellom utmark og innmark. Frå tunet ut til utmarka var det gjerne mura ei fegate, ein geil, som leia dyra beint inn i utmarka.		'''Steingjerde''' var brukt i det gamle landbruket som skilje mellom eigedomar og mellom utmark og innmark. Frå tunet ut til utmarka, spesielt frå dei gamle fellestuna, var det gjerne mura ei fegate, ein geil, som leia dyra beint inn i utmarka.

	Steingjerda er ofte rundt meteren høge og ein halv meter breie. Men det finst steingjerde i mest alle variantar og utføring. Gjerda blei bygde av den steinen som var på staden.		Steingjerda er ofte rundt meteren høge og ein halv meter breie. Men det finst steingjerde i mest alle variantar og utføring. Gjerda blei bygde av den steinen som var på staden.

Geir Daasvatn: Ny side

2026-05-25T10:30:10Z

Ny side

Ny side

'''Steingjerde''' var brukt i det gamle landbruket som skilje mellom eigedomar og mellom utmark og innmark. Frå tunet ut til utmarka var det gjerne mura ei fegate, ein geil, som leia dyra beint inn i utmarka.

Steingjerda er ofte rundt meteren høge og ein halv meter breie. Men det finst steingjerde i mest alle variantar og utføring. Gjerda blei bygde av den steinen som var på staden.

Dei eldste steingjerda ein kjenner til i Noreg er frå eldre jernalder, mellom 500 år før Kristus og 600 år etter Kristus. Dei fleste innmarksgjerda ein ser av stein i dag er bygde i samband med jordreformen i 1857 og seinare. Reformen førte til større teigar enn før og eldre steingjerder blei teke ned og flytta.

== Setesdal ==
Det er mange steingjerde rundt om i Setesdal som er med og formar kulturlandskapet. Døme kan vere dei svære steingjerda i [[Breive]] i [[Bykle]], på [[Rygnestad]] i [[Valle]], i [[Jordalsbø]] i [[Bygland]] og på [[Abusland]] i [[Evje og Hornnes]].

== Kjelder ==
*[[Eva Røyrane]] og [[Oddleiv Apneseth]] (foto), ''[[Av stein]]'', utgjeve av forlaget Skald, 2017, side 66–83
*[https://www.nlr.no/kunnskap/fagartikler/kulturlandskap/nord/steingjerder-evige-kulturminner-i-jordbrukets-kulturlandskap ''Steingjerder – evige kulturminner i jordbrukets kulturlandskap?'', artikkel på NLR.no]

[[Kategori:Landbruk]]
[[Kategori:Kulturminner]]