Haugeteddan på Sordal - Endringshistorikk

Geir Daasvatn: Lagt til en kategori

2021-10-21T04:35:48Z

Lagt til en kategori

← Eldre versjon		Versjonen frå 21. oktober 2021 kl. 06:35
Line 28:		Line 28:
	[[Kategori:Kjente trær]]		[[Kategori:Kjente trær]]
	[[Kategori:Kulturminner i Bygland]]		[[Kategori:Kulturminner i Bygland]]
			[[Kategori:Sordal]]

Geir Daasvatn: Lenke gravfeltet

2020-05-24T07:49:41Z

Lenke gravfeltet

← Eldre versjon		Versjonen frå 24. mai 2020 kl. 09:49
Line 4:		Line 4:
	[[Fil:Haugeteddan 2.jpg\|miniatyr\|Ei fure på rundt 7 kubikk{{byline\|Reidar Tveito}}]]		[[Fil:Haugeteddan 2.jpg\|miniatyr\|Ei fure på rundt 7 kubikk{{byline\|Reidar Tveito}}]]
	[[Fil:Haugeteddan 3.jpg\|miniatyr\|To mann må til for å femne rundt denne{{byline\|Reidar Tveito}}]]		[[Fil:Haugeteddan 3.jpg\|miniatyr\|To mann må til for å femne rundt denne{{byline\|Reidar Tveito}}]]
	'''På nordre Sordal ligg Haugeteddan.''' Dette er ei rekke med fleire store furutre som vart freda i 1937. Dei veks på ei samling av 24 gravhaugar. På gamalt mål vart furu omtala som toll, og lokal uttale vart todd. Fleirtal av todd vert teddar, derav namnet Haugeteddan.		'''På nordre Sordal ligg Haugeteddan.''' Dette er ei rekke med fleire store furutre som vart freda i 1937. Dei veks på [[Sordal nordre gravfelt\|ei samling av 24 gravhaugar]]. På gamalt mål vart furu omtala som toll, og lokal uttale vart todd. Fleirtal av todd vert teddar, derav namnet Haugeteddan.

	==Ei stor samling av gravhaugar==		==Ei stor samling av gravhaugar==

Reidar T: Tidlegare kartfeil er nå rett

2018-04-18T21:30:11Z

Tidlegare kartfeil er nå rett

← Eldre versjon		Versjonen frå 18. april 2018 kl. 23:30
Line 22:		Line 22:
	==Kart==		==Kart==
	{{#display_Points:58.98281, 7.59767\|zoom=13\|type=terrain}}		{{#display_Points:58.98281, 7.59767\|zoom=13\|type=terrain}}
	~~(Feil namn på kartet: Otra er oppført som Kvernåni)~~

	==Kjelde==		==Kjelde==

Geir Daasvatn: Presisert en kategori

2017-11-01T05:32:06Z

Presisert en kategori

← Eldre versjon		Versjonen frå 1. november 2017 kl. 07:32
Line 28:		Line 28:

	[[Kategori:Kjente trær]]		[[Kategori:Kjente trær]]
	[[Kategori:Bygland]]		[[Kategori:Kulturminner i Bygland]]

Reidar T: Feil kartnamn

2013-09-06T07:01:44Z

Feil kartnamn

← Eldre versjon		Versjonen frå 6. september 2013 kl. 09:01
Line 20:		Line 20:
	:''Dei store [[Sordal\|Soredals]] furone er freda. Eigaren er forplikta til å undgå alt som kan lede til dens beskadigelse eller lignende. Trea er nokre gamle store furetre på nordkanten av våningshusi. Ein reknar med at trei er ikring 300 år gamle. Og hev vore sedde på som heilage.''		:''Dei store [[Sordal\|Soredals]] furone er freda. Eigaren er forplikta til å undgå alt som kan lede til dens beskadigelse eller lignende. Trea er nokre gamle store furetre på nordkanten av våningshusi. Ein reknar med at trei er ikring 300 år gamle. Og hev vore sedde på som heilage.''

	==Kart==		==Kart==
	{{#display_Points:58.98281, 7.59767\|zoom=13\|type=terrain}}		{{#display_Points:58.98281, 7.59767\|zoom=13\|type=terrain}}
			(Feil namn på kartet: Otra er oppført som Kvernåni)

	==Kjelde==		==Kjelde==

Reidar T: puss

2013-09-05T20:42:50Z

puss

← Eldre versjon		Versjonen frå 5. september 2013 kl. 22:42
Line 17:		Line 17:
	Dette var vettetre, som ein ofra til for å blidgjera gudane. På same måten som med [[Boneifura]] i [[Valle]], så måtte ein aldri take med seg turrkvistar til brenne frå trea. Rundt joletider skvetta ein gjerne mjød og anna godt for å blidgjera dei underjordiske. Om dagens tre er heilt frå heidensk tid, eller om dei har avløyst ennå eldre tre på staden, det veit ein ikkje.		Dette var vettetre, som ein ofra til for å blidgjera gudane. På same måten som med [[Boneifura]] i [[Valle]], så måtte ein aldri take med seg turrkvistar til brenne frå trea. Rundt joletider skvetta ein gjerne mjød og anna godt for å blidgjera dei underjordiske. Om dagens tre er heilt frå heidensk tid, eller om dei har avløyst ennå eldre tre på staden, det veit ein ikkje.

	Ei freding av trea vart tinglyst i 1937, og ma. heitte det: Dei store [[Sordal\|Soredals]] furone er freda. Eigaren er forplikta til å undgå alt som kan lede til dens beskadigelse eller lignende. Trea er nokre gamle store furetre på nordkanten av våningshusi. Ein reknar med at trei er ikring 300 år gamle. Og hev vore sedde på som heilage.		Ei freding av trea vart tinglyst i 1937, og ma. heitte det:
			:''Dei store [[Sordal\|Soredals]] furone er freda. Eigaren er forplikta til å undgå alt som kan lede til dens beskadigelse eller lignende. Trea er nokre gamle store furetre på nordkanten av våningshusi. Ein reknar med at trei er ikring 300 år gamle. Og hev vore sedde på som heilage.''

	==Kart==		==Kart==

Reidar T på 5. september 2013 kl. 20:34

2013-09-05T20:34:57Z

← Eldre versjon		Versjonen frå 5. september 2013 kl. 22:34
Line 1:		Line 1:
	[[Fil:Haugeteddan 1973.jpg\|miniatyr\|left\|Haugeteddan i 1973{{byline\|[[Reidar Tveito]]}}]]		[[Fil:Haugeteddan 1973.jpg\|miniatyr\|left\|Haugeteddan i 1973{{byline\|[[Reidar Tveito]]}}]]
	[[Fil:Haugeteddan 1977.jpg\|miniatyr\|~~Sett~~ frå elva i 1977{{byline\|Reidar Tveito}}]]		[[Fil:Haugeteddan 1977.jpg\|miniatyr\|Furuane sett frå elva i 1977{{byline\|Reidar Tveito}}]]
	[[Fil:Haugeteddan 1.jpg\|miniatyr\|Litt meir attgrodd i 2013{{byline\|Reidar Tveito}}]]		[[Fil:Haugeteddan 1.jpg\|miniatyr\|Litt meir attgrodd i 2013{{byline\|Reidar Tveito}}]]
	[[Fil:Haugeteddan 2.jpg\|miniatyr\|Ei fure på rundt 7 kubikk{{byline\|Reidar Tveito}}]]		[[Fil:Haugeteddan 2.jpg\|miniatyr\|Ei fure på rundt 7 kubikk{{byline\|Reidar Tveito}}]]
	[[Fil:Haugeteddan 3.jpg\|miniatyr\|To mann må til for å ~~famne~~ denne{{byline\|Reidar Tveito}}]]		[[Fil:Haugeteddan 3.jpg\|miniatyr\|To mann må til for å femne rundt denne{{byline\|Reidar Tveito}}]]
	'''På nordre Sordal ligg Haugeteddan.''' Dette er ei rekke med fleire store furutre som vart freda i 1937. Dei veks på ei samling av 24 gravhaugar. På gamalt mål vart furu omtala som toll, og lokal uttale vart todd. Fleirtal av todd vert teddar, derav namnet Haugeteddan.		'''På nordre Sordal ligg Haugeteddan.''' Dette er ei rekke med fleire store furutre som vart freda i 1937. Dei veks på ei samling av 24 gravhaugar. På gamalt mål vart furu omtala som toll, og lokal uttale vart todd. Fleirtal av todd vert teddar, derav namnet Haugeteddan.

Reidar T: Ny side: [[Reidar Tveito}}]] Reidar Tveito}} [[Fil:Hauget...

2013-09-05T20:32:06Z

Ny side: miniatyr|left|Haugeteddan i 1973{{byline|[[Reidar Tveito}}]] miniatyr|Sett frå elva i 1977{{byline|Reidar Tveito}} [[Fil:Hauget...

Ny side

[[Fil:Haugeteddan 1973.jpg|miniatyr|left|Haugeteddan i 1973{{byline|[[Reidar Tveito]]}}]]
[[Fil:Haugeteddan 1977.jpg|miniatyr|Sett frå elva i 1977{{byline|Reidar Tveito}}]]
[[Fil:Haugeteddan 1.jpg|miniatyr|Litt meir attgrodd i 2013{{byline|Reidar Tveito}}]]
[[Fil:Haugeteddan 2.jpg|miniatyr|Ei fure på rundt 7 kubikk{{byline|Reidar Tveito}}]]
[[Fil:Haugeteddan 3.jpg|miniatyr|To mann må til for å famne denne{{byline|Reidar Tveito}}]]
'''På nordre Sordal ligg Haugeteddan.''' Dette er ei rekke med fleire store furutre som vart freda i 1937. Dei veks på ei samling av 24 gravhaugar. På gamalt mål vart furu omtala som toll, og lokal uttale vart todd. Fleirtal av todd vert teddar, derav namnet Haugeteddan.

==Ei stor samling av gravhaugar==
Universitetets Oldsaksamling utførde registreringar i 1984, og fann ut at heile gravfeltet var 175 meter langt og 70 meter breitt. I alt ligg det 20 rundhaugar og 4 langhaugar i feltet, der den største rundhaugen har ei vidde på 17,5 meter og er ein meter høg. Største langhaugen er på 15x11 meter og noko høgare.

==Gamle kjempetre==
På gamle bilete kunne ein sjå at det sto 11 kjempesvære furetre på rekke. Nokre av desse er heilt borte i dag, andre er det berre restar av, men to av trea er ennå levande. Det er dei som står nærast låven på garden, og det største av dei reknar ein med at inneheld 7 kubikkmeter.

Heradskogmeistar [[Egil Berntsen]] og [[Åmund G. Sordal]] freista å finna alderen på dette treet, ein gong på 1960-talet. Men boret dei bruka rokk ikkje til, så dei kom berre til margen. Så langt talde dei årringar til 350 år, og la til 100 år, slik at treet er rundt 500 år nå i 2013.

==Heilage tre==
Dette var vettetre, som ein ofra til for å blidgjera gudane. På same måten som med [[Boneifura]] i [[Valle]], så måtte ein aldri take med seg turrkvistar til brenne frå trea. Rundt joletider skvetta ein gjerne mjød og anna godt for å blidgjera dei underjordiske. Om dagens tre er heilt frå heidensk tid, eller om dei har avløyst ennå eldre tre på staden, det veit ein ikkje.

Ei freding av trea vart tinglyst i 1937, og ma. heitte det: Dei store [[Sordal|Soredals]] furone er freda. Eigaren er forplikta til å undgå alt som kan lede til dens beskadigelse eller lignende. Trea er nokre gamle store furetre på nordkanten av våningshusi. Ein reknar med at trei er ikring 300 år gamle. Og hev vore sedde på som heilage.

==Kart==
{{#display_Points:58.98281, 7.59767|zoom=13|type=terrain}}

==Kjelde==
*[[Reidar Vollen]]: [[Bygland gard og ætt]], bind 2, 2003, ISBN 82-993677-3-5, side 21.

[[Kategori:Kjente trær]]
[[Kategori:Bygland]]