Arbeidstenesta - Endringshistorikk

Geir Daasvatn: Orto

2023-04-17T06:56:32Z

Orto

← Eldre versjon		Versjonen frå 17. april 2023 kl. 08:56
Line 1:		Line 1:
	[[Fil:Arbeidstenesta minnestein Galteland 230916-2.jpg\|miniatyr\|høyre\|[[Minnesteinen etter Arbeidstenesta]] på [[Galteland]] i [[Evje]]. {{Byline\|[[Geir Daasvatn]]}}]]		[[Fil:Arbeidstenesta minnestein Galteland 230916-2.jpg\|miniatyr\|høyre\|[[Minnesteinen etter Arbeidstenesta]] på [[Galteland]] i [[Evje]]. {{Byline\|[[Geir Daasvatn]]}}]]
	'''Arbeidstenesta''' i Noreg var okkupasjonstidas svar på den militære fyrstegongstenesta slik den var organisert i Norge frå 1945 og framover. Tenesta var obligatorisk, og omfatta heile 40.600 unge menn i tida ~~1940-45~~. [[Jan Egil Hansen]] frå [[Evje]] skreiv i 2011 masteroppgåva ''Stripete poteter og grumsete grøfter'' då han tok mastergraden ved [[Universitetet i Agder]].		'''Arbeidstenesta''' i Noreg var okkupasjonstidas svar på den militære fyrstegongstenesta slik den var organisert i Norge frå 1945 og framover. Tenesta var obligatorisk, og omfatta heile 40.600 unge menn i tida 1940–1945. [[Jan Egil Hansen]] frå [[Evje]] skreiv i 2011 masteroppgåva ''Stripete poteter og grumsete grøfter'' då han tok mastergraden ved [[Universitetet i Agder]].

	==Militær disiplin==		==Militær disiplin==

Geir Daasvatn: /* Lite effektiv */ orto

2023-04-17T06:55:54Z

Lite effektiv: orto

← Eldre versjon		Versjonen frå 17. april 2023 kl. 08:55
Line 9:		Line 9:

	== Lite effektiv ==		== Lite effektiv ==
	Jan Egil Hansen har rekna ut kor mange dagsverk Arbeidstenesta utførde i desse åra sett opp mot kostnaden av å drifte denne tenesta, og det er lite å skryte av. I perioden ~~1941-44~~ vart det utførd 404.776 løna dagsverk fordelt på 40.600 personar, noko som gjev om lag 10 dagsverk for kvar tenestegjerande.		Jan Egil Hansen har rekna ut kor mange dagsverk Arbeidstenesta utførde i desse åra sett opp mot kostnaden av å drifte denne tenesta, og det er lite å skryte av. I perioden 1941–44 vart det utførd 404.776 løna dagsverk fordelt på 40.600 personar, noko som gjev om lag 10 dagsverk for kvar tenestegjerande.

	Arbeidstenesta var delt i seks arbeidsdistrikt:		Arbeidstenesta var delt i seks arbeidsdistrikt:
Line 18:		Line 18:
	*5. Arbeidsdistrikt - Møre og Romsdal, Sør og NordTrøndelag og Nordland.		*5. Arbeidsdistrikt - Møre og Romsdal, Sør og NordTrøndelag og Nordland.
	*6. Arbeidsdistrikt - Troms og Finnmark.		*6. Arbeidsdistrikt - Troms og Finnmark.
	Med unntak av 6. Arbeidsdistrikt var Arbeidstenesta godt utbygd med opp til 80–90 leirar på i heile landet.		Med unntak av 6. Arbeidsdistrikt var Arbeidstenesta godt utbygd med opp til 80–90 leirar på i heile landet.

	== Lokale spor ==		== Lokale spor ==

Geir Daasvatn: /* Lokale spor */ logoen

2023-04-17T06:54:19Z

Lokale spor: logoen

← Eldre versjon		Versjonen frå 17. april 2023 kl. 08:54
Line 21:		Line 21:

	== Lokale spor ==		== Lokale spor ==
	Lokale spor etter Arbeidstenesta finn ein ennå i [[Hornnes]]. [[Hannåsleiren]] vart bygd opp frå botnen av som ein Arbeidstenesteleir, og vart brukt av Forsvaret i alle år etter at krigen var over, inntil både denne leiren og [[Evjemoen]] til slutt vart nedlagd. Hannåsleiren er nå i privat eige. På [[Galteland]] i [[Evje]] er det framleis spor etter [[Galtelandskanalen\|ein kanal som blei ~~graven~~ ut der]] i tida ~~1942-1944~~. Tett ved [[Fylkesveg 42]] står ein [[Minnesteinen etter Arbeidstenesta\|minnestein etter arbeidet]].		Lokale spor etter Arbeidstenesta finn ein ennå i [[Hornnes]]. [[Hannåsleiren]] vart bygd opp frå botnen av som ein Arbeidstenesteleir, og vart brukt av Forsvaret i alle år etter at krigen var over, inntil både denne leiren og [[Evjemoen]] til slutt vart nedlagd. Hannåsleiren er nå i privat eige. På [[Galteland]] i [[Evje]] er det framleis spor etter [[Galtelandskanalen\|ein kanal som blei grave ut der]] i tida 1942–1944. Tett ved [[Fylkesveg 42]] står ein [[Minnesteinen etter Arbeidstenesta\|minnestein etter arbeidet]]. I berget rett ovafor minnesteinen er Arbeidstenesta sin logo hogge inn i fjellet.

	==Kjelder==		==Kjelder==

Geir Daasvatn: /* Lokale spor */ lenke

2020-07-23T07:47:33Z

Lokale spor: lenke

← Eldre versjon		Versjonen frå 23. juli 2020 kl. 09:47
Line 21:		Line 21:

	== Lokale spor ==		== Lokale spor ==
	Lokale spor etter Arbeidstenesta finn ein ennå i [[Hornnes]]. [[Hannåsleiren]] vart bygd opp frå botnen av som ein Arbeidstenesteleir, og vart brukt av Forsvaret i alle år etter at krigen var over, inntil både denne leiren og [[Evjemoen]] til slutt vart nedlagd. Hannåsleiren er nå i privat eige. På [[Galteland]] i [[Evje]] er det framleis spor etter ein kanal som blei graven ut der i tida 1942-1944. Tett ved [[Fylkesveg 42]] står ein [[Minnesteinen etter Arbeidstenesta\|minnestein etter arbeidet]].		Lokale spor etter Arbeidstenesta finn ein ennå i [[Hornnes]]. [[Hannåsleiren]] vart bygd opp frå botnen av som ein Arbeidstenesteleir, og vart brukt av Forsvaret i alle år etter at krigen var over, inntil både denne leiren og [[Evjemoen]] til slutt vart nedlagd. Hannåsleiren er nå i privat eige. På [[Galteland]] i [[Evje]] er det framleis spor etter [[Galtelandskanalen\|ein kanal som blei graven ut der]] i tida 1942-1944. Tett ved [[Fylkesveg 42]] står ein [[Minnesteinen etter Arbeidstenesta\|minnestein etter arbeidet]].

	==Kjelder==		==Kjelder==

Geir Daasvatn: /* Kjelde */

2020-07-23T07:28:15Z

Kjelde

← Eldre versjon		Versjonen frå 23. juli 2020 kl. 09:28
Line 23:		Line 23:
	Lokale spor etter Arbeidstenesta finn ein ennå i [[Hornnes]]. [[Hannåsleiren]] vart bygd opp frå botnen av som ein Arbeidstenesteleir, og vart brukt av Forsvaret i alle år etter at krigen var over, inntil både denne leiren og [[Evjemoen]] til slutt vart nedlagd. Hannåsleiren er nå i privat eige. På [[Galteland]] i [[Evje]] er det framleis spor etter ein kanal som blei graven ut der i tida 1942-1944. Tett ved [[Fylkesveg 42]] står ein [[Minnesteinen etter Arbeidstenesta\|minnestein etter arbeidet]].		Lokale spor etter Arbeidstenesta finn ein ennå i [[Hornnes]]. [[Hannåsleiren]] vart bygd opp frå botnen av som ein Arbeidstenesteleir, og vart brukt av Forsvaret i alle år etter at krigen var over, inntil både denne leiren og [[Evjemoen]] til slutt vart nedlagd. Hannåsleiren er nå i privat eige. På [[Galteland]] i [[Evje]] er det framleis spor etter ein kanal som blei graven ut der i tida 1942-1944. Tett ved [[Fylkesveg 42]] står ein [[Minnesteinen etter Arbeidstenesta\|minnestein etter arbeidet]].

	==~~Kjelde~~==		==Kjelder==
	*Torgeir Eikeland: ''Sprengt av Max - glemt av de fleste''. Artikkel i [[Fædrelandsvennen\|Fædrelandsvennen Innsikt]] [[21. oktober 2011]] side 2 og 3.		*Torgeir Eikeland: ''Sprengt av Max - glemt av de fleste''. Artikkel i [[Fædrelandsvennen\|Fædrelandsvennen Innsikt]] [[21. oktober 2011]] side 2 og 3
			*[[Olav O. Uleberg]] og [[Olav Arne Kleveland]], ''[[Kultursoge for Evje og Hornnes]]'', band II, 2003, side 142

	==Eksterne lenker==		==Eksterne lenker==

Geir Daasvatn: /* Lokale spor */ minnestein

2020-07-23T07:26:22Z

Lokale spor: minnestein

← Eldre versjon		Versjonen frå 23. juli 2020 kl. 09:26
Line 21:		Line 21:

	== Lokale spor ==		== Lokale spor ==
	Lokale spor etter Arbeidstenesta finn ein ennå i [[Hornnes]]. [[Hannåsleiren]] vart bygd opp frå botnen av som ein Arbeidstenesteleir, og vart brukt av Forsvaret i alle år etter at krigen var over, inntil både denne leiren og [[Evjemoen]] til slutt vart nedlagd. Hannåsleiren er nå i privat eige. På [[Galteland]] i [[Evje]] er det framleis spor etter ein kanal som blei graven ut der i tida 1942-1944.		Lokale spor etter Arbeidstenesta finn ein ennå i [[Hornnes]]. [[Hannåsleiren]] vart bygd opp frå botnen av som ein Arbeidstenesteleir, og vart brukt av Forsvaret i alle år etter at krigen var over, inntil både denne leiren og [[Evjemoen]] til slutt vart nedlagd. Hannåsleiren er nå i privat eige. På [[Galteland]] i [[Evje]] er det framleis spor etter ein kanal som blei graven ut der i tida 1942-1944. Tett ved [[Fylkesveg 42]] står ein [[Minnesteinen etter Arbeidstenesta\|minnestein etter arbeidet]].

	==Kjelde==		==Kjelde==

Geir Daasvatn: /* Lokale spor */ Galteland

2020-07-23T07:23:58Z

Lokale spor: Galteland

← Eldre versjon		Versjonen frå 23. juli 2020 kl. 09:23
Line 21:		Line 21:

	== Lokale spor ==		== Lokale spor ==
	Lokale spor etter Arbeidstenesta finn ein ennå i [[Hornnes]]. [[Hannåsleiren]] vart bygd opp frå botnen av som ein Arbeidstenesteleir, og vart brukt av Forsvaret i alle år etter at krigen var over, inntil både denne leiren og [[Evjemoen]] til slutt vart nedlagd. Hannåsleiren er nå i privat eige.		Lokale spor etter Arbeidstenesta finn ein ennå i [[Hornnes]]. [[Hannåsleiren]] vart bygd opp frå botnen av som ein Arbeidstenesteleir, og vart brukt av Forsvaret i alle år etter at krigen var over, inntil både denne leiren og [[Evjemoen]] til slutt vart nedlagd. Hannåsleiren er nå i privat eige. På [[Galteland]] i [[Evje]] er det framleis spor etter ein kanal som blei graven ut der i tida 1942-1944.

	==Kjelde==		==Kjelde==

Geir Daasvatn: Bilde

2020-07-23T07:21:27Z

Bilde

← Eldre versjon		Versjonen frå 23. juli 2020 kl. 09:21
Line 1:		Line 1:
			[[Fil:Arbeidstenesta minnestein Galteland 230916-2.jpg\|miniatyr\|høyre\|[[Minnesteinen etter Arbeidstenesta]] på [[Galteland]] i [[Evje]]. {{Byline\|[[Geir Daasvatn]]}}]]
	'''Arbeidstenesta''' i Noreg var okkupasjonstidas svar på den militære fyrstegongstenesta slik den var organisert i Norge frå 1945 og framover. Tenesta var obligatorisk, og omfatta heile 40.600 unge menn i tida 1940-45. [[Jan Egil Hansen]] frå [[Evje]] skreiv i 2011 masteroppgåva ''Stripete poteter og grumsete grøfter'' då han tok mastergraden ved [[Universitetet i Agder]].		'''Arbeidstenesta''' i Noreg var okkupasjonstidas svar på den militære fyrstegongstenesta slik den var organisert i Norge frå 1945 og framover. Tenesta var obligatorisk, og omfatta heile 40.600 unge menn i tida 1940-45. [[Jan Egil Hansen]] frå [[Evje]] skreiv i 2011 masteroppgåva ''Stripete poteter og grumsete grøfter'' då han tok mastergraden ved [[Universitetet i Agder]].

Harald Haugland: lenkefiks

2011-10-24T21:57:41Z

lenkefiks

← Eldre versjon		Versjonen frå 24. oktober 2011 kl. 23:57
Line 17:		Line 17:
	*5. Arbeidsdistrikt - Møre og Romsdal, Sør og NordTrøndelag og Nordland.		*5. Arbeidsdistrikt - Møre og Romsdal, Sør og NordTrøndelag og Nordland.
	*6. Arbeidsdistrikt - Troms og Finnmark.		*6. Arbeidsdistrikt - Troms og Finnmark.
	Med unntak av 6. Arbeidsdistrikt var Arbeidstenesta godt utbygd med opp til 80–90 leirar på i heile landet.		Med unntak av 6. Arbeidsdistrikt var Arbeidstenesta godt utbygd med opp til 80–90 leirar på i heile landet.

	== Lokale spor ==		== Lokale spor ==
Line 26:		Line 26:

	==Eksterne lenker==		==Eksterne lenker==
	*[http://www.novus.no/pdf/LM310_s42-43_lett.pdf PDF frå Lokalhistorisk Magasin 3/2010 med artikkelen ''Mastergradsprosjekt ved UiA		*[http://www.novus.no/pdf/LM310_s42-43_lett.pdf PDF frå Lokalhistorisk Magasin 3/2010 med artikkelen ''Mastergradsprosjekt ved UiA Arbeidstjenesten 1940—45'' av Jan Egil Hansen]
	Arbeidstjenesten 1940—45'' av Jan Egil Hansen]

	[[Kategori:Evje og Hornnes]]		[[Kategori:Evje og Hornnes]]

Harald Haugland: utvida med distrikta

2011-10-24T21:56:08Z

utvida med distrikta

← Eldre versjon		Versjonen frå 24. oktober 2011 kl. 23:56
Line 3:		Line 3:
	==Militær disiplin==		==Militær disiplin==
	Sjølv om Arbeidstenesta vart utførd under militær disiplin, nytta ein spade i staden for gevær under eksersisen. Alle unge menn vart kalla inn etter fylte 20 år, og omlag ein tredjepart av desse måtte gjera teneste i opp til 6 månader. Desse vart sett til diverse samfunnsnyttig arbeid, men ein del av tida gjekk óg med til å lære om Nasjonal Samlings ideologi. Av mange var Arbeidstenesta oppfatta som tvangsarbeid for tyskarane, men leiinga i Arbeidsteneste var vel meir oppteken av å unngå å arbeide for okkupantane. Den norske general Otto Ruge, som hadde leia motstanden mot invasjonen i 1940, så det som positivt at tidlegare norske offiserar var med i leiinga av Arbeidstenesta, helst for å unngå at tyskarane fekk for mykje kontroll over desse ungdomane.		Sjølv om Arbeidstenesta vart utførd under militær disiplin, nytta ein spade i staden for gevær under eksersisen. Alle unge menn vart kalla inn etter fylte 20 år, og omlag ein tredjepart av desse måtte gjera teneste i opp til 6 månader. Desse vart sett til diverse samfunnsnyttig arbeid, men ein del av tida gjekk óg med til å lære om Nasjonal Samlings ideologi. Av mange var Arbeidstenesta oppfatta som tvangsarbeid for tyskarane, men leiinga i Arbeidsteneste var vel meir oppteken av å unngå å arbeide for okkupantane. Den norske general Otto Ruge, som hadde leia motstanden mot invasjonen i 1940, så det som positivt at tidlegare norske offiserar var med i leiinga av Arbeidstenesta, helst for å unngå at tyskarane fekk for mykje kontroll over desse ungdomane.

			== Anerkjenning ==
			I eit notat frå Forsvarets Overkommando i London, 4. august 1944, heiter det: ''Arbeidstjenesten hittil i virkeligheten er en av de bedrifter som har utført lite arbeid for tyskerne mens den i stor utstrekning har utført arbeid av varig verdi for landet (nyrydding, grøfting, gårds- og seterveibygging m.v.)'' I Riksarkivet er det 50 hyllemeter etter Arbeidstenesta.

	== Lite effektiv ==		== Lite effektiv ==
	Jan Egil Hansen har rekna ut kor mange dagsverk Arbeidstenesta utførde i desse åra sett opp mot kostnaden av å drifte denne tenesta, og det er lite å skryte av. I perioden 1941-44 vart det utførd 404.776 løna dagsverk fordelt på 40.600 personar, noko som gjev om lag 10 dagsverk for kvar tenestegjerande.		Jan Egil Hansen har rekna ut kor mange dagsverk Arbeidstenesta utførde i desse åra sett opp mot kostnaden av å drifte denne tenesta, og det er lite å skryte av. I perioden 1941-44 vart det utførd 404.776 løna dagsverk fordelt på 40.600 personar, noko som gjev om lag 10 dagsverk for kvar tenestegjerande.

	~~== Anerkjenning ==~~		Arbeidstenesta var delt i seks arbeidsdistrikt:
	~~I eit notat frå Forsvarets Overkommando~~ i ~~London~~, 4. august 1944, heiter det: ''Arbeidstjenesten hittil i virkeligheten er en av de bedrifter som har utført lite arbeid for tyskerne mens den i stor utstrekning har utført arbeid av varig verdi for landet (~~nyrydding~~, ~~grøfting, gårds~~- og ~~seterveibygging m~~.v.~~)'' I Riksarkivet er det 50 hyllemeter etter~~ Arbeidstenesta.		*1. Arbeidsdistrikt, med staben i Oslo, omfattet Østfold, Akershus og Hedmark.
			*2. Arbeidsdistrikt - Vestfold, Telemark, Buskerud og Oppland.
			*3. Arbeidsdistrikt - Aust- og Vest-Agder samt Rogaland.
			*4. Arbeidsdistrikt - Hordaland (Bergen inkludert) og Sogn og Fjordane.
			*5. Arbeidsdistrikt - Møre og Romsdal, Sør og NordTrøndelag og Nordland.
			*6. Arbeidsdistrikt - Troms og Finnmark.
			Med unntak av 6. Arbeidsdistrikt var Arbeidstenesta godt utbygd med opp til 80–90 leirar på i heile landet.

	== Lokale spor ==		== Lokale spor ==
Line 15:		Line 24:
	==Kjelde==		==Kjelde==
	*Torgeir Eikeland: ''Sprengt av Max - glemt av de fleste''. Artikkel i [[Fædrelandsvennen\|Fædrelandsvennen Innsikt]] [[21. oktober 2011]] side 2 og 3.		*Torgeir Eikeland: ''Sprengt av Max - glemt av de fleste''. Artikkel i [[Fædrelandsvennen\|Fædrelandsvennen Innsikt]] [[21. oktober 2011]] side 2 og 3.

			==Eksterne lenker==
			*[http://www.novus.no/pdf/LM310_s42-43_lett.pdf PDF frå Lokalhistorisk Magasin 3/2010 med artikkelen ''Mastergradsprosjekt ved UiA
			Arbeidstjenesten 1940—45'' av Jan Egil Hansen]

	[[Kategori:Evje og Hornnes]]		[[Kategori:Evje og Hornnes]]