Hornnes - Endringshistorikk

Geir Daasvatn: Lenkefiks LIslevand

2023-10-22T07:53:31Z

Lenkefiks LIslevand

← Eldre versjon		Versjonen frå 22. oktober 2023 kl. 09:53
Line 5:		Line 5:
	'''Hornnes''' er ei bygd og ein tidlegare kommune lengst sør i [[Setesdal]] i tidlegare [[Aust-Agder]]. Hornnes vart sjølvstendig kommune [[1. januar 1886]] då det tidligare [[Hornnes og Iveland]] [[formannskapsdistrikt]] (etter 1863 kalt herad) vart delt i to: Hornnes og [[Iveland]] kommunar. Hornnes var på vestsida av [[Otra]], frå [[Senum]] ved [[Byglandsfjorden]] i nord til [[Vestre Hodne]] mot fylkesgrensa til [[Vest-Agder]] i sør. Kommunen var om lag 30 km lang, med ei breidde mellom 10 og 15 km. Flatevidda var 378 km2.		'''Hornnes''' er ei bygd og ein tidlegare kommune lengst sør i [[Setesdal]] i tidlegare [[Aust-Agder]]. Hornnes vart sjølvstendig kommune [[1. januar 1886]] då det tidligare [[Hornnes og Iveland]] [[formannskapsdistrikt]] (etter 1863 kalt herad) vart delt i to: Hornnes og [[Iveland]] kommunar. Hornnes var på vestsida av [[Otra]], frå [[Senum]] ved [[Byglandsfjorden]] i nord til [[Vestre Hodne]] mot fylkesgrensa til [[Vest-Agder]] i sør. Kommunen var om lag 30 km lang, med ei breidde mellom 10 og 15 km. Flatevidda var 378 km2.

	[[1. januar 1960]] vart Hornnes og Evje kommunar slegne saman til ei eining med namnet [[Evje og Hornnes]] kommune. [[1. januar 1986]] vart gardsnummer 125, [[~~Lislevatn~~]] i [[Birkenes]], tillagt Evje og Hornnes kommue.		[[1. januar 1960]] vart Hornnes og Evje kommunar slegne saman til ei eining med namnet [[Evje og Hornnes]] kommune. [[1. januar 1986]] vart gardsnummer 125, [[Lislevand]] i [[Birkenes]], tillagt Evje og Hornnes kommue.

	== Namnet ==		== Namnet ==

Geir Daasvatn: Småpuss, orto

2021-12-17T21:52:21Z

Småpuss, orto

Geir Daasvatn: Småpuss

2018-10-22T08:25:04Z

Småpuss

← Eldre versjon		Versjonen frå 22. oktober 2018 kl. 10:25
Line 3:		Line 3:
	[[Fil:Moisund 2010 (3).jpg\|miniatyr\|høyre\|Moisund. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]		[[Fil:Moisund 2010 (3).jpg\|miniatyr\|høyre\|Moisund. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]
	[[Fil:Senum 180710.jpg\|miniatyr\|høyre\|[[Senum]] ved [[Byglandsfjorden]] var den nordlegaste garden i Hornnes kommune. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]		[[Fil:Senum 180710.jpg\|miniatyr\|høyre\|[[Senum]] ved [[Byglandsfjorden]] var den nordlegaste garden i Hornnes kommune. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]
	'''Hornnes''' er ei bygd og ein tidlegare kommune lengst sør i [[Setesdal]] i [[Aust-Agder]]. Hornnes vart sjølvstendig kommune [[1. januar 1886]] då det tidligare [[Hornnes og Iveland]] [[formannskapsdistrikt]] (etter 1863 kalt herad) vart delt i to: Hornnes og [[Iveland]] kommunar. Hornnes var på vestsida av [[Otra]], frå [[Senum]] ved [[Byglandsfjorden]] i nord til [[Vestre Hodne]] mot fylkesgrensa til Vest-Agder i sør. Kommunen var om lag 30 km lang, med ei breidde mellom 10 og 15 km. Flatevidda var 378 km2.		'''Hornnes''' er ei bygd og ein tidlegare kommune lengst sør i [[Setesdal]] i [[Aust-Agder]]. Hornnes vart sjølvstendig kommune [[1. januar 1886]] då det tidligare [[Hornnes og Iveland]] [[formannskapsdistrikt]] (etter 1863 kalt herad) vart delt i to: Hornnes og [[Iveland]] kommunar. Hornnes var på vestsida av [[Otra]], frå [[Senum]] ved [[Byglandsfjorden]] i nord til [[Vestre Hodne]] mot fylkesgrensa til [[Vest-Agder]] i sør. Kommunen var om lag 30 km lang, med ei breidde mellom 10 og 15 km. Flatevidda var 378 km2.

	[[1. januar 1960]] vart Hornnes og Evje kommunar slegne saman til ei eining med namnet [[Evje og Hornnes]] kommune. [[1. januar 1986]] vart gardsnummer 125, [[Lislevatn]] i [[Birkenes]], tillagt Evje og Hornnes kommue.		[[1. januar 1960]] vart Hornnes og Evje kommunar slegne saman til ei eining med namnet [[Evje og Hornnes]] kommune. [[1. januar 1986]] vart gardsnummer 125, [[Lislevatn]] i [[Birkenes]], tillagt Evje og Hornnes kommue.
Line 16:		Line 16:
	=== Hornnes og Iveland formannskapsdistrikt 1837-1885 ===		=== Hornnes og Iveland formannskapsdistrikt 1837-1885 ===

	Etter at formannskapslova var vedteke i 1837, vart Hornnes og Iveland kyrkjesokner organisert som eit eige formannskapsdistrikt (frå 1863 endra til herad). Hornnes og Iveland var på denne tida ingen naturleg kommunal eining. Dei to sokna hadde få felles interesser. I nokre spørsmål, til dømes veg og ~~jernvegsaker~~, stod interessene direkte mot kvarandre.<ref>[[Olav O. Uleberg]] og [[Olav Arne Kleveland]], ''[[Kultursoge for Evje og Hornnes]]'', band II, utgjeve av [[Evje og Hornnes bygdeboknemd]], 2003, s. 367</ref>		Etter at formannskapslova var vedteke i 1837, vart Hornnes og Iveland kyrkjesokner organisert som eit eige formannskapsdistrikt (frå 1863 endra til herad). Hornnes og Iveland var på denne tida ingen naturleg kommunal eining. Dei to sokna hadde få felles interesser. I nokre spørsmål, til dømes veg og jarnvegsaker, stod interessene direkte mot kvarandre.<ref>[[Olav O. Uleberg]] og [[Olav Arne Kleveland]], ''[[Kultursoge for Evje og Hornnes]]'', band II, utgjeve av [[Evje og Hornnes bygdeboknemd]], 2003, s. 367</ref>

	Ei av dei første større sakene etter at Hornnes og Iveland var blitt ein felles kommune, var veg gjennom Hornnes. I 1840 blei [[Postvegen\|den setesdalske hovudveg]] (også kalla postvegen) bygd gjennom Hornnes til [[Gullsmedmoen]] på [[Senum]]. Det kom bru over [[Dåsåna]].		Ei av dei første større sakene etter at Hornnes og Iveland var blitt ein felles kommune, var veg gjennom Hornnes. I 1840 blei [[Postvegen\|den setesdalske hovudveg]] (også kalla postvegen) bygd gjennom Hornnes til [[Gullsmedmoen]] på [[Senum]]. Det kom bru over [[Dåsåna]].

Geir Daasvatn: Småpuss

2018-10-22T08:18:14Z

Småpuss

← Eldre versjon		Versjonen frå 22. oktober 2018 kl. 10:18
Line 3:		Line 3:
	[[Fil:Moisund 2010 (3).jpg\|miniatyr\|høyre\|Moisund. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]		[[Fil:Moisund 2010 (3).jpg\|miniatyr\|høyre\|Moisund. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]
	[[Fil:Senum 180710.jpg\|miniatyr\|høyre\|[[Senum]] ved [[Byglandsfjorden]] var den nordlegaste garden i Hornnes kommune. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]		[[Fil:Senum 180710.jpg\|miniatyr\|høyre\|[[Senum]] ved [[Byglandsfjorden]] var den nordlegaste garden i Hornnes kommune. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]
	'''Hornnes''' er ei bygd og ein tidlegare kommune i [[Setesdal]] i [[Aust-Agder]]. Hornnes vart sjølvstendig kommune [[1. januar 1886]] då det tidligare [[Hornnes og Iveland]] [[formannskapsdistrikt]] (etter 1863 kalt herad) vart delt i to: Hornnes og [[Iveland]] kommunar. Hornnes var på vestsida av [[Otra]], frå [[Senum]] ved [[Byglandsfjorden]] i nord til [[Vestre Hodne]] mot fylkesgrensa til Vest-Agder i sør. Kommunen var om lag 30 km lang, med ei breidde mellom 10 og 15 km. Flatevidda var 378 km2.		'''Hornnes''' er ei bygd og ein tidlegare kommune lengst sør i [[Setesdal]] i [[Aust-Agder]]. Hornnes vart sjølvstendig kommune [[1. januar 1886]] då det tidligare [[Hornnes og Iveland]] [[formannskapsdistrikt]] (etter 1863 kalt herad) vart delt i to: Hornnes og [[Iveland]] kommunar. Hornnes var på vestsida av [[Otra]], frå [[Senum]] ved [[Byglandsfjorden]] i nord til [[Vestre Hodne]] mot fylkesgrensa til Vest-Agder i sør. Kommunen var om lag 30 km lang, med ei breidde mellom 10 og 15 km. Flatevidda var 378 km2.

	[[1. januar 1960]] vart Hornnes og Evje kommunar slegne saman til ei eining med namnet [[Evje og Hornnes]] kommune. [[1. januar 1986]] vart gardsnummer 125, [[Lislevatn]] i [[Birkenes]], tillagt Evje og Hornnes kommue.		[[1. januar 1960]] vart Hornnes og Evje kommunar slegne saman til ei eining med namnet [[Evje og Hornnes]] kommune. [[1. januar 1986]] vart gardsnummer 125, [[Lislevatn]] i [[Birkenes]], tillagt Evje og Hornnes kommue.

Geir Daasvatn: Kart

2018-10-22T08:16:04Z

Kart

← Eldre versjon		Versjonen frå 22. oktober 2018 kl. 10:16
Line 1:		Line 1:
			[[Fil:Hornnes kart.jpg\|miniatyr\|høyre\|Hornnes. {{Byline\|Faksimile fra [[Hornnes mi heimbygd (bok)\|Hornnes mi heimbygd]] av [[Alf Georg Kjetså]]}}]]
	[[Fil:Fennefossfjellet 010911-2.jpg\|miniatyr\|høyre\|Hornnes på vestsida av Otra, med Dåsnesmoen og Dåsnes i framgrunnen og Breiflå lenger bak. På andre sida av elva ligg [[Evjemoen]]. {{Byline\|[[Geir Daasvatn]]}}]]		[[Fil:Fennefossfjellet 010911-2.jpg\|miniatyr\|høyre\|Hornnes på vestsida av Otra, med Dåsnesmoen og Dåsnes i framgrunnen og Breiflå lenger bak. På andre sida av elva ligg [[Evjemoen]]. {{Byline\|[[Geir Daasvatn]]}}]]
	[[Fil:Moisund 2010 (3).jpg\|miniatyr\|høyre\|Moisund. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]		[[Fil:Moisund 2010 (3).jpg\|miniatyr\|høyre\|Moisund. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]

Geir Daasvatn: Lagt til en kategori

2018-10-22T07:39:40Z

Lagt til en kategori

← Eldre versjon		Versjonen frå 22. oktober 2018 kl. 09:39
Line 57:		Line 57:
	[[Kategori:Tidligere kommuner i Aust-Agder]]		[[Kategori:Tidligere kommuner i Aust-Agder]]
	[[Kategori:Setesdal]]		[[Kategori:Setesdal]]
	[[Kategori:Evje og Hornnes]]		[[Kategori:Stadnamn i Evje og Hornnes]]
			[[Kategori:Hornnes]]

Geir Daasvatn: /* Hornnes og Iveland formannskapsdistrikt 1837-1885 */ lenke postvegen

2015-03-28T19:15:36Z

Hornnes og Iveland formannskapsdistrikt 1837-1885: lenke postvegen

← Eldre versjon		Versjonen frå 28. mars 2015 kl. 21:15
Line 17:		Line 17:
	Etter at formannskapslova var vedteke i 1837, vart Hornnes og Iveland kyrkjesokner organisert som eit eige formannskapsdistrikt (frå 1863 endra til herad). Hornnes og Iveland var på denne tida ingen naturleg kommunal eining. Dei to sokna hadde få felles interesser. I nokre spørsmål, til dømes veg og jernvegsaker, stod interessene direkte mot kvarandre.<ref>[[Olav O. Uleberg]] og [[Olav Arne Kleveland]], ''[[Kultursoge for Evje og Hornnes]]'', band II, utgjeve av [[Evje og Hornnes bygdeboknemd]], 2003, s. 367</ref>		Etter at formannskapslova var vedteke i 1837, vart Hornnes og Iveland kyrkjesokner organisert som eit eige formannskapsdistrikt (frå 1863 endra til herad). Hornnes og Iveland var på denne tida ingen naturleg kommunal eining. Dei to sokna hadde få felles interesser. I nokre spørsmål, til dømes veg og jernvegsaker, stod interessene direkte mot kvarandre.<ref>[[Olav O. Uleberg]] og [[Olav Arne Kleveland]], ''[[Kultursoge for Evje og Hornnes]]'', band II, utgjeve av [[Evje og Hornnes bygdeboknemd]], 2003, s. 367</ref>

	Ei av dei første større sakene etter at Hornnes og Iveland var blitt ein felles kommune, var veg gjennom Hornnes. I 1840 blei den setesdalske hovudveg (også kalla postvegen) bygd gjennom Hornnes til [[Gullsmedmoen]] på [[Senum]]. Det kom bru over [[Dåsåna]].		Ei av dei første større sakene etter at Hornnes og Iveland var blitt ein felles kommune, var veg gjennom Hornnes. I 1840 blei [[Postvegen\|den setesdalske hovudveg]] (også kalla postvegen) bygd gjennom Hornnes til [[Gullsmedmoen]] på [[Senum]]. Det kom bru over [[Dåsåna]].

	Hornnes på denne tida var ei typisk jordbruksbygd. Det var lite eller ingen industri. Dagleglivet kretsa rundt garden. I 1847 og 1848 gav heradstyret lov til at dei to første landhandleria kunne starte opp i bygda.<ref>''Kultursoge for Evje og Hornnes'', band II, s. 378</ref>		Hornnes på denne tida var ei typisk jordbruksbygd. Det var lite eller ingen industri. Dagleglivet kretsa rundt garden. I 1847 og 1848 gav heradstyret lov til at dei to første landhandleria kunne starte opp i bygda.<ref>''Kultursoge for Evje og Hornnes'', band II, s. 378</ref>

Geir Daasvatn: Føyd til at Hornnes i tillegg til en tidligere kommune også er en bygd

2015-01-19T08:26:51Z

Føyd til at Hornnes i tillegg til en tidligere kommune også er en bygd

← Eldre versjon		Versjonen frå 19. januar 2015 kl. 10:26
Line 2:		Line 2:
	[[Fil:Moisund 2010 (3).jpg\|miniatyr\|høyre\|Moisund. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]		[[Fil:Moisund 2010 (3).jpg\|miniatyr\|høyre\|Moisund. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]
	[[Fil:Senum 180710.jpg\|miniatyr\|høyre\|[[Senum]] ved [[Byglandsfjorden]] var den nordlegaste garden i Hornnes kommune. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]		[[Fil:Senum 180710.jpg\|miniatyr\|høyre\|[[Senum]] ved [[Byglandsfjorden]] var den nordlegaste garden i Hornnes kommune. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]
	'''Hornnes''' er ein tidlegare kommune i [[Setesdal]] i [[Aust-Agder]]. Hornnes vart sjølvstendig kommune [[1. januar 1886]] då det tidligare [[Hornnes og Iveland]] [[formannskapsdistrikt]] (etter 1863 kalt herad) vart delt i to: Hornnes og [[Iveland]] kommunar. Hornnes var på vestsida av [[Otra]], frå [[Senum]] ved [[Byglandsfjorden]] i nord til [[Vestre Hodne]] mot fylkesgrensa til Vest-Agder i sør. Kommunen var om lag 30 km lang, med ei breidde mellom 10 og 15 km. Flatevidda var 378 km2.		'''Hornnes''' er ei bygd og ein tidlegare kommune i [[Setesdal]] i [[Aust-Agder]]. Hornnes vart sjølvstendig kommune [[1. januar 1886]] då det tidligare [[Hornnes og Iveland]] [[formannskapsdistrikt]] (etter 1863 kalt herad) vart delt i to: Hornnes og [[Iveland]] kommunar. Hornnes var på vestsida av [[Otra]], frå [[Senum]] ved [[Byglandsfjorden]] i nord til [[Vestre Hodne]] mot fylkesgrensa til Vest-Agder i sør. Kommunen var om lag 30 km lang, med ei breidde mellom 10 og 15 km. Flatevidda var 378 km2.

	[[1. januar 1960]] vart Hornnes og Evje kommunar slegne saman til ei eining med namnet [[Evje og Hornnes]] kommune. [[1. januar 1986]] vart gardsnummer 125, [[Lislevatn]] i [[Birkenes]], tillagt Evje og Hornnes kommue.		[[1. januar 1960]] vart Hornnes og Evje kommunar slegne saman til ei eining med namnet [[Evje og Hornnes]] kommune. [[1. januar 1986]] vart gardsnummer 125, [[Lislevatn]] i [[Birkenes]], tillagt Evje og Hornnes kommue.

Geir Daasvatn: /* Hornnes eige herad 1885-1959 */ lenkefiks på gamleheim

2015-01-15T23:30:03Z

Hornnes eige herad 1885-1959: lenkefiks på gamleheim

← Eldre versjon		Versjonen frå 16. januar 2015 kl. 01:30
Line 31:		Line 31:
	[[Setesdalsbanen]] kom i 1896, og med han stasjonar på [[Moisund]] og i Hornnes. Rundt stasjonane vaks det fram ein del ny busetnad. [[Hornnes landsgymnas]] vart etablert i 1918, og gjorde at det blei bygd mykje nytt i [[Dåsnes]]. Dåsnes og [[Faret]] har frå gamalt av vore eit knutepunkt for trafikken opp og ned [[Setesdal]], og til nabobygda [[Åseral]]. I [[Krossen]] ved [[Birkeland]], rett over Otra-elva for [[Evje]] sentrum, vaks det òg utover på 1900-talet fram eit tettbygd strok. Det skuldast nok mykje den store verksemda ved [[Evje nikkelverk]].		[[Setesdalsbanen]] kom i 1896, og med han stasjonar på [[Moisund]] og i Hornnes. Rundt stasjonane vaks det fram ein del ny busetnad. [[Hornnes landsgymnas]] vart etablert i 1918, og gjorde at det blei bygd mykje nytt i [[Dåsnes]]. Dåsnes og [[Faret]] har frå gamalt av vore eit knutepunkt for trafikken opp og ned [[Setesdal]], og til nabobygda [[Åseral]]. I [[Krossen]] ved [[Birkeland]], rett over Otra-elva for [[Evje]] sentrum, vaks det òg utover på 1900-talet fram eit tettbygd strok. Det skuldast nok mykje den store verksemda ved [[Evje nikkelverk]].

	I 1937-1939 ble bureisingsprosjektet [[Hannåsfeltet]] gjennomført. Det kom sju nye gardsbruk og ei heilt ny lita grend i Hornnes. Hausten 1954 kunne kommunen endeleg innvige Hornnesheimen\|gamleheim]] i bygda.		I 1937-1939 ble bureisingsprosjektet [[Hannåsfeltet]] gjennomført. Det kom sju nye gardsbruk og ei heilt ny lita grend i Hornnes. Hausten 1954 kunne kommunen endeleg innvige [[Hornnesheimen\|gamleheim]] i bygda.

	== Ordførarar 1837-1959 ==		== Ordførarar 1837-1959 ==

Geir Daasvatn: /* Hornnes eige herad 1885-1959 */ gamleheim

2015-01-15T23:29:28Z

Hornnes eige herad 1885-1959: gamleheim

← Eldre versjon		Versjonen frå 16. januar 2015 kl. 01:29
Line 31:		Line 31:
	[[Setesdalsbanen]] kom i 1896, og med han stasjonar på [[Moisund]] og i Hornnes. Rundt stasjonane vaks det fram ein del ny busetnad. [[Hornnes landsgymnas]] vart etablert i 1918, og gjorde at det blei bygd mykje nytt i [[Dåsnes]]. Dåsnes og [[Faret]] har frå gamalt av vore eit knutepunkt for trafikken opp og ned [[Setesdal]], og til nabobygda [[Åseral]]. I [[Krossen]] ved [[Birkeland]], rett over Otra-elva for [[Evje]] sentrum, vaks det òg utover på 1900-talet fram eit tettbygd strok. Det skuldast nok mykje den store verksemda ved [[Evje nikkelverk]].		[[Setesdalsbanen]] kom i 1896, og med han stasjonar på [[Moisund]] og i Hornnes. Rundt stasjonane vaks det fram ein del ny busetnad. [[Hornnes landsgymnas]] vart etablert i 1918, og gjorde at det blei bygd mykje nytt i [[Dåsnes]]. Dåsnes og [[Faret]] har frå gamalt av vore eit knutepunkt for trafikken opp og ned [[Setesdal]], og til nabobygda [[Åseral]]. I [[Krossen]] ved [[Birkeland]], rett over Otra-elva for [[Evje]] sentrum, vaks det òg utover på 1900-talet fram eit tettbygd strok. Det skuldast nok mykje den store verksemda ved [[Evje nikkelverk]].

	I 1937-1939 ble bureisingsprosjektet [[Hannåsfeltet]] gjennomført. Det kom sju nye gardsbruk og ei heilt ny lita grend i Hornnes.		I 1937-1939 ble bureisingsprosjektet [[Hannåsfeltet]] gjennomført. Det kom sju nye gardsbruk og ei heilt ny lita grend i Hornnes. Hausten 1954 kunne kommunen endeleg innvige Hornnesheimen\|gamleheim]] i bygda.

	== Ordførarar 1837-1959 ==		== Ordførarar 1837-1959 ==

← Eldre versjon		Versjonen frå 22. oktober 2018 kl. 10:16
Line 1:		Line 1:
			[[Fil:Hornnes kart.jpg\|miniatyr\|høyre\|Hornnes. {{Byline\|Faksimile fra [[Hornnes mi heimbygd (bok)\|Hornnes mi heimbygd]] av [[Alf Georg Kjetså]]}}]]
	[[Fil:Fennefossfjellet 010911-2.jpg\|miniatyr\|høyre\|Hornnes på vestsida av Otra, med Dåsnesmoen og Dåsnes i framgrunnen og Breiflå lenger bak. På andre sida av elva ligg [[Evjemoen]]. {{Byline\|[[Geir Daasvatn]]}}]]		[[Fil:Fennefossfjellet 010911-2.jpg\|miniatyr\|høyre\|Hornnes på vestsida av Otra, med Dåsnesmoen og Dåsnes i framgrunnen og Breiflå lenger bak. På andre sida av elva ligg [[Evjemoen]]. {{Byline\|[[Geir Daasvatn]]}}]]
	[[Fil:Moisund 2010 (3).jpg\|miniatyr\|høyre\|Moisund. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]		[[Fil:Moisund 2010 (3).jpg\|miniatyr\|høyre\|Moisund. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]

← Eldre versjon		Versjonen frå 17. desember 2021 kl. 23:52
Line 3:		Line 3:
	[[Fil:Moisund 2010 (3).jpg\|miniatyr\|høyre\|Moisund. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]		[[Fil:Moisund 2010 (3).jpg\|miniatyr\|høyre\|Moisund. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]
	[[Fil:Senum 180710.jpg\|miniatyr\|høyre\|[[Senum]] ved [[Byglandsfjorden]] var den nordlegaste garden i Hornnes kommune. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]		[[Fil:Senum 180710.jpg\|miniatyr\|høyre\|[[Senum]] ved [[Byglandsfjorden]] var den nordlegaste garden i Hornnes kommune. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]
	'''Hornnes''' er ei bygd og ein tidlegare kommune lengst sør i [[Setesdal]] i [[Aust-Agder]]. Hornnes vart sjølvstendig kommune [[1. januar 1886]] då det tidligare [[Hornnes og Iveland]] [[formannskapsdistrikt]] (etter 1863 kalt herad) vart delt i to: Hornnes og [[Iveland]] kommunar. Hornnes var på vestsida av [[Otra]], frå [[Senum]] ved [[Byglandsfjorden]] i nord til [[Vestre Hodne]] mot fylkesgrensa til [[Vest-Agder]] i sør. Kommunen var om lag 30 km lang, med ei breidde mellom 10 og 15 km. Flatevidda var 378 km2.		'''Hornnes''' er ei bygd og ein tidlegare kommune lengst sør i [[Setesdal]] i tidlegare [[Aust-Agder]]. Hornnes vart sjølvstendig kommune [[1. januar 1886]] då det tidligare [[Hornnes og Iveland]] [[formannskapsdistrikt]] (etter 1863 kalt herad) vart delt i to: Hornnes og [[Iveland]] kommunar. Hornnes var på vestsida av [[Otra]], frå [[Senum]] ved [[Byglandsfjorden]] i nord til [[Vestre Hodne]] mot fylkesgrensa til [[Vest-Agder]] i sør. Kommunen var om lag 30 km lang, med ei breidde mellom 10 og 15 km. Flatevidda var 378 km2.

	[[1. januar 1960]] vart Hornnes og Evje kommunar slegne saman til ei eining med namnet [[Evje og Hornnes]] kommune. [[1. januar 1986]] vart gardsnummer 125, [[Lislevatn]] i [[Birkenes]], tillagt Evje og Hornnes kommue.		[[1. januar 1960]] vart Hornnes og Evje kommunar slegne saman til ei eining med namnet [[Evje og Hornnes]] kommune. [[1. januar 1986]] vart gardsnummer 125, [[Lislevatn]] i [[Birkenes]], tillagt Evje og Hornnes kommue.

	== Namnet ==		== Namnet ==
	I innsjøen [[Breiflå]] stikk det ut to oddar - som to horn. Det er visstnok dette som skal ha gitt [[Hornnes (garden)]] namnet, og seinare bygda og kommunen.<ref>[[Jørgen Moseid]], ''Hornnes'', omtale av Hornnes i Norges bebyggelse, herredsbindet for Aust-Agder, vestre del, utgitt av Norsk Faglitteratur og G Reinert, Oslo 1956, s. 424-425</ref> Men [[Oddmund Mogstad]] har også diskutert ei anna mogeleg forklaring. Han peikar på at opphavet til namnet truleg er eit urnordisk ord som kan tyde både hjørne og horn. Kan namnet like gjerne kome av at Hornnes-garden ligg på eit hjørne mellom Kjetsåkilen ([[Voilan]]) og [[Dåsåna]]?<ref>[[Oddmund Mogstad]], ''Gardsnamn i Hornnes'', artikkel i [[Arnstein]], årsskrift for [[Evje og Hornnes Sogelag]], 2006, s. 31</ref>		I innsjøen [[Breiflå]] stikk det ut to oddar – som to horn. Det er visstnok dette som skal ha gitt [[Hornnes (garden)\|Hornnes]] namnet, og seinare bygda og kommunen.<ref>[[Jørgen Moseid]], ''Hornnes'', omtale av Hornnes i Norges bebyggelse, herredsbindet for Aust-Agder, vestre del, utgitt av Norsk Faglitteratur og G Reinert, Oslo 1956, s. 424-425</ref> Men [[Oddmund Mogstad]] har også diskutert ei anna mogeleg forklaring. Han peikar på at opphavet til namnet truleg er eit urnordisk ord som kan tyde både hjørne og horn. Kan namnet like gjerne kome av at Hornnes-garden ligg på eit hjørne mellom Kjetsåkilen ([[Voilan]]) og [[Dåsåna]]?<ref>[[Oddmund Mogstad]], ''Gardsnamn i Hornnes'', artikkel i [[Arnstein]], årsskrift for [[Evje og Hornnes Sogelag]], 2006, s. 31</ref>

	== Historie ==		== Historie ==
Line 14:		Line 14:
	*Utdjupande artikkel om historia: [[Evje og Hornnes]]		*Utdjupande artikkel om historia: [[Evje og Hornnes]]

	=== Hornnes og Iveland formannskapsdistrikt ~~1837-1885~~ ===		=== Hornnes og Iveland formannskapsdistrikt 1837–1885 ===

	Etter at formannskapslova var vedteke i 1837, vart Hornnes og Iveland kyrkjesokner organisert som eit eige formannskapsdistrikt (frå 1863 endra til herad). Hornnes og Iveland var på denne tida ingen naturleg kommunal eining. Dei to sokna hadde få felles interesser. I nokre spørsmål, til dømes veg og jarnvegsaker, stod interessene direkte mot kvarandre.<ref>[[Olav O. Uleberg]] og [[Olav Arne Kleveland]], ''[[Kultursoge for Evje og Hornnes]]'', band II, utgjeve av [[Evje og Hornnes bygdeboknemd]], 2003, s. 367</ref>		Etter at formannskapslova var vedteke i 1837, vart Hornnes og Iveland kyrkjesokner organisert som eit eige formannskapsdistrikt (frå 1863 endra til herad). Hornnes og Iveland var på denne tida ingen naturleg kommunal eining. Dei to sokna hadde få felles interesser. I nokre spørsmål, til dømes veg og jarnvegsaker, stod interessene direkte mot kvarandre.<ref>[[Olav O. Uleberg]] og [[Olav Arne Kleveland]], ''[[Kultursoge for Evje og Hornnes]]'', band II, utgjeve av [[Evje og Hornnes bygdeboknemd]], 2003, s. 367</ref>

	Ei av dei første større sakene etter at Hornnes og Iveland var blitt ein felles kommune, var veg gjennom Hornnes. I 1840 blei [[Postvegen\|den setesdalske hovudveg]] (også kalla ~~postvegen~~) bygd gjennom Hornnes til [[Gullsmedmoen]] på [[Senum]]. Det kom bru over [[Dåsåna]].		Ei av dei første større sakene etter at Hornnes og Iveland var blitt ein felles kommune, var veg gjennom Hornnes. I 1840 blei [[Postvegen\|den setesdalske hovudveg]] (også kalla Postvegen) bygd gjennom Hornnes til [[Gullsmedmoen]] på [[Senum]]. Det kom bru over [[Dåsåna]].

	Hornnes på denne tida var ei typisk jordbruksbygd. Det var lite eller ingen industri. Dagleglivet kretsa rundt garden. I 1847 og 1848 gav heradstyret lov til at dei to første landhandleria kunne starte opp i bygda.<ref>''Kultursoge for Evje og Hornnes'', band II, s. 378</ref>		Hornnes på denne tida var ei typisk jordbruksbygd. Det var lite eller ingen industri. Dagleglivet kretsa rundt garden. I 1847 og 1848 gav heradstyret lov til at dei to første landhandleria kunne starte opp i bygda.<ref>''Kultursoge for Evje og Hornnes'', band II, s. 378</ref>
Line 24:		Line 24:
	I 1861 vedtok amtstinget å bygge [[Hornnes hjelpefengsel\|distriktsfengsel]] i Dåsnes i Hornnes.		I 1861 vedtok amtstinget å bygge [[Hornnes hjelpefengsel\|distriktsfengsel]] i Dåsnes i Hornnes.

	I 1877 kom [[Birkelandsbrua]] over Otra der Evje sentrum no ligg. ~~Få år~~ etter kom det veg vidare nordover frå Evje til ~~Byglandsfjord~~ på austsida av Otra. Vegen mellom Birkeland og Gullsmedmoen på vestsida blei då mykje mindre brukt.		I 1877 kom [[Birkelandsbrua]] over Otra der Evje sentrum no ligg. Straks etter kom det veg vidare nordover frå Evje til [[Vassend]] på austsida av Otra. Vegen mellom Birkeland og Gullsmedmoen på vestsida blei då mykje mindre brukt.

	Kjensla av at Hornnes og Iveland ikkje var nokon naturleg kommunal eining vaks seg bare sterkare etter som åra gjekk.<ref>''Kultursoge for Evje og Hornnes'', band II, s. 387</ref> I 1885 avgjorde departementet at heradet skulle delast.		Kjensla av at Hornnes og Iveland ikkje var nokon naturleg kommunal eining vaks seg bare sterkare etter som åra gjekk.<ref>''Kultursoge for Evje og Hornnes'', band II, s. 387</ref> I 1885 avgjorde departementet at heradet skulle delast.

	=== Hornnes eige herad ~~1885-1959~~ ===		=== Hornnes eige herad 1885–1959 ===

	[[Setesdalsbanen]] kom i 1896, og med han stasjonar på [[Moisund]] og i Hornnes. Rundt stasjonane vaks det fram ein del ny busetnad. [[Hornnes landsgymnas]] vart etablert i 1918, og gjorde at det blei bygd mykje nytt i [[Dåsnes]]. Dåsnes og [[Faret]] har frå gamalt av vore eit knutepunkt for trafikken opp og ned [[Setesdal]], og til nabobygda [[Åseral]]. I [[Krossen]] ~~ved~~ [[Birkeland]], rett over Otra-elva for [[Evje]] sentrum, vaks det òg utover på 1900-talet fram eit tettbygd strok. Det skuldast nok mykje den store verksemda ved [[Evje nikkelverk]].		[[Setesdalsbanen]] kom i 1896, og med han stasjonar på [[Moisund]] og i Hornnes. Rundt stasjonane vaks det fram ein del ny busetnad. [[Hornnes landsgymnas]] vart etablert i 1918, og gjorde at det blei bygd mykje nytt i [[Dåsnes]]. Dåsnes og [[Faret]] har frå gamalt av vore eit knutepunkt for trafikken opp og ned [[Setesdal]], og til nabobygda [[Åseral]]. I [[Krossen]] på [[Birkeland]], rett over Otra-elva for [[Evje]] sentrum, vaks det òg utover på 1900-talet fram eit tettbygd strok. Det skuldast nok mykje den store verksemda ved [[Evje nikkelverk]].

	I ~~1937-1939 ble~~ bureisingsprosjektet [[Hannåsfeltet]] gjennomført. Det kom sju nye gardsbruk og ei heilt ny lita grend i Hornnes. Hausten 1954 kunne kommunen endeleg innvige [[Hornnesheimen\|gamleheim]] i bygda.		I 1937–1939 blei bureisingsprosjektet [[Hannåsfeltet]] gjennomført. Det kom sju nye gardsbruk og ei heilt ny lita grend i Hornnes. Hausten 1954 kunne kommunen endeleg innvige [[Hornnesheimen\|gamleheim]] i bygda.

	== Ordførarar ~~1837-1959~~ ==		== Ordførarar 1837–1959 ==
	*Sjå [[Ordførarar i Hornnes kommune]]		*Sjå [[Ordførarar i Hornnes kommune]]

Line 50:		Line 50:

	==Kjelder==		==Kjelder==
	*[[Jørgen Moseid]], ''Hornnes'', omtale av Hornnes i ''Norges bebyggelse, herredsbindet for Aust-Agder, vestre del'', utgitt av Norsk Faglitteratur og G Reinert, Oslo 1956, ~~s. 424-432~~		*[[Jørgen Moseid]], ''Hornnes'', omtale av Hornnes i ''Norges bebyggelse, herredsbindet for Aust-Agder, vestre del'', utgitt av Norsk Faglitteratur og G Reinert, Oslo 1956, side 424–432
	*[[Oddmund Mogstad]], ''Gardsnamn i Hornnes'', artikkel i [[Arnstein]], årsskrift for [[Evje og Hornnes Sogelag]], 2006, ~~s. 29-33~~		*[[Oddmund Mogstad]], ''Gardsnamn i Hornnes'', artikkel i [[Arnstein]], årsskrift for [[Evje og Hornnes Sogelag]], 2006, side 29–33
	*[[Olav O. Uleberg]] og [[Olav Arne Kleveland]], ''[[Kultursoge for Evje og Hornnes]]'', band II, utgjeve av [[Evje og Hornnes bygdeboknemd]], 2003, ~~s. 366-470~~		*[[Olav O. Uleberg]] og [[Olav Arne Kleveland]], ''[[Kultursoge for Evje og Hornnes]]'', band II, utgjeve av [[Evje og Hornnes bygdeboknemd]], 2003, side 366–470

	== Eksterne lenker ==		== Eksterne lenker ==